Hoàng Cực Kinh Thế Thư Giải, quyển 12–13 (皇極經世書解)

Giới thiệu

本书14卷（内包括卷首上、卷首下），拆分成11本。 影印古籍 欽定四庫全書·子部七·術數類

Tác giả: （清）王植 Số trang (bản quét): 157 Chủ đề: 四庫全書 · 子部 · 術數類 · 清

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06056472.cn/06056472.cn.pdf

Đánh giá

Đây là phần giải thích Hoàng Cực Kinh Thế Thư Giải, quyển mười hai và mười ba, do Vương Thực người đời Thanh biên soạn, nằm trong bộ Hoàng Cực Kinh Thế của Thiệu Ung đời Tống. Hoàng Cực Kinh Thế vốn là tác phẩm then chốt của phái Tượng Số, lấy can chi và quái khí để dàn trải vận hội lịch sử, song văn bản Thiệu Ung để lại tối nghĩa nên đời sau nối nhau chú giải. Bản của Vương Thực gom và biện luận các chú giải trước đó, thuộc nhóm yếu tố then chốt của dòng sách này.

Về niên đại, đầu sách nay lưu trong Khâm Định Tứ Khố Toàn Thư, Tử bộ thất, Thuật số loại. Toàn bộ sách mười bốn quyển gồm cả quyển thủ thượng và quyển thủ hạ, được cắt thành mười một bản in; phần đang xét là quyển mười hai và mười ba, nhưng đây là bản ảnh ấn của bộ sách, không phải bản thảo gốc. Vì vậy khó dựa vào hình thức bản in để xác định năm soạn, và việc quy thuộc cho Vương Thực cũng nên hiểu theo nghĩa người tập giải chứ không phải tác giả nguyên sơ.

Điều đáng lưu ý là các bản Kinh Thế Thư Giải lưu truyền có dị văn giữa các hệ thống, nhất là ở phần dẫn chứng sử liệu và cách đếm niên hiệu. Có học giả đời Thanh từng phê bình một số chú giải thời Minh là tùy tiện gán ghép quái khí với sự kiện, cho nên độ tin cậy của các dẫn giải cần đối chiếu với chính văn Thiệu Ung trước khi dùng.

Cuốn này hữu ích cho người nghiên cứu lịch sử tư tưởng Tống-Thanh và kỹ thuật lập vận trong tượng số, nhưng nếu dùng để tra cứu sự kiện thì nên kiểm lại với các nguồn chính sử song song.