Hoàng Cực Kinh Thế Thư Giải, quyển 10–11 (皇極經世書解)

Giới thiệu

本书14卷（内包括卷首上、卷首下），拆分成11本。 影印古籍 欽定四庫全書·子部七·術數類

Tác giả: （清）王植 Số trang (bản quét): 197 Chủ đề: 四庫全書 · 子部 · 術數類 · 清

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/06056471.cn/06056471.cn.pdf

Đánh giá

皇極經世書解 là bộ chú giải Hoàng Cực Kinh Thế của Thiệu Ung, do Vương Thực (王植) người đời Thanh biên soạn. Hoàng Cực Kinh Thế vốn là tác phẩm then chốt của phái Tượng Số, lấy can chi và quẻ dịch để dựng hệ thống niên biểu vũ trụ, song văn bản gốc tối nghĩa nên đời sau nối nhau làm sách giải thích. Bản của Vương Thực thuộc dòng chú giải đó, nằm trong Tứ Khố Toàn Thư, tức bản do triều đình nhà Thanh tập hợp và hiệu khảo.

Cần phân biệt hai lớp tác giả ở đây. Thiệu Ung (1011–1077) là người khai sinh nội dung, nhưng học giới từ lâu vẫn tranh luận phần nào thực do ông viết, phần nào do môn đồ đời sau bồi đắp. Riêng việc quy bộ chú giải này cho Vương Thực thì tương đối ổn định, ít bị nghi vấn hơn.

Dữ kiện hiện có ghi rõ ấn phẩm là bản in lại của Tứ Khố Toàn Thư, bộ được biên tập trong khoảng thập niên 1770 – 1780, nên các phương diện niên đại cụ thể của Vương Thực cùng quá trình hình thành văn bản không thể xác định chỉ từ tờ bìa. Một điểm cần lưu ý: bản này nguyên là 14 quyển, gồm cả quyển thủ thượng và quyển thủ hạ, rồi được chia nhỏ thành 11 tập; tập đang xét mang số quyển 10 và 11.

Việc ấn bản Tứ Khố thường can thiệp vào văn bản gốc — sửa chữ, lược bỏ, hoặc thay đổi thứ tự — khiến bản này có thể khác các bản Hoàng Cực Kinh Thế lưu hành riêng lẻ bên ngoài. Với người nghiên cứu Tượng Số hoặc lịch sử tư tưởng đời Thanh, đây là một mắt lưới trong hệ thống chú giải, đáng đối chiếu cùng các bản khác thay vì dùng đơn độc.