Quỷ Cốc Tử (鬼谷子)

Giới thiệu

原書有些字跡不清、有些頁殘 古籍

Tác giả: (梁)陶弘景注 Số trang (bản quét): 170 Chủ đề: 中國 · 古代 · 雜家類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02095524.cn/02095524.cn.pdf

Đánh giá

Quỷ Cốc tử là tác phẩm chiến quốc tung hoành gia, tương truyền do Quỷ Cốc tiên sinh (Vương Hủ) trước tác, nhưng việc quy thuộc này chưa từng được học giới xác quyết. Sách bàn về du thuyết, mưu lược, quyền biến, thường được liệt vào tử bộ, tạp gia loại, và xét riêng về nguồn gốc lại mang nặng màu sắc thuật số, binh mưu. Bản đang lưu đề "(Lương) Đào Hoằng Cảnh chú", tức phần chú thích gắn với Đào Hoằng Cảnh thời Lương. Đào Hoằng Cảnh là đạo sĩ, y gia, người biên tập và chú giải nhiều văn bản cổ, song mức độ đáng tin của lời đề này cần dè chừng: không ít công trình đời sau gán tên ông cho các bản chú đã qua nhiều lớp tu chỉnh, nên chuyện quy chú cho Đào vẫn còn là điểm tranh luận.

Về truyền bản, Quỷ Cốc tử lưu hành trong nhiều hệ khác nhau, phổ biến nhất là các bản khắc đời Minh, Thanh có kèm chú, trong đó bản chú Đào Hoằng Cảnh là một hệ được trích dẫn thường xuyên. Các bản này vốn không đồng nhất: có bản đối chiếu với Đạo tạng, có bản phụ thêm chú của các nhà sau, dẫn tới dị văn không nhỏ giữa các lần in. Bản tiếng Trung 170 trang đang lưu thuộc dạng bản in cũ, theo mô tả thì nguyên thư có chỗ chữ mờ, chỗ trang khuyết, nên bất kỳ ai tra cứu cũng phải lưu ý phần thiếu hụt ấy khi đối chiếu văn bản.

Trong kho tài liệu cổ, Quỷ Cốc tử thường được xếp chung nhóm với các sách mưu lược và thuật số, một phần vì nội dung quyền biến dễ bị đọc lẫn với bói toán. Việc phân loại "Bói Toán" ở đây phản ánh cách xếp kho hơn là bản chất văn bản, vì Quỷ Cốc tử căn bản thuộc dòng du thuyết, tạp gia, không phải sách bói. Người học muốn tiếp cận cần phân biệt rõ giữa nguyên văn chiến quốc, lớp chú đời Lương và các phụ lục đời sau, đồng thời đối chiếu với các bản khác để bù chỗ khuyết của bản đang lưu.