Tân san Lý khí tường biện toản yếu Tam thai tiện lãm thông thư chính tông (quyển 3)

Giới thiệu

Cuốn sách "Tân San Lý Khí Tường Biện Toản Yếu Tam Thai Tiện Lãm Thông Thư Chính Tông" là một tác phẩm cổ về thuật số, thuộc dòng sách bói toán và lịch pháp của Trung Quốc. Dù một số trang bị mờ hoặc khuyết, tài liệu vẫn giữ giá trị tham khảo cho những ai nghiên cứu văn hóa cổ đại phương Đông.

Nhan đề gốc: 新刊理氣詳辯纂要三台便覽通書正宗(三) Tác giả: (明)林紹周輯 Số trang (bản quét): 162 Chủ đề: 中國 · 古代 · 術數類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02094420.cn/02094420.cn.pdf

Đánh giá

Đây là quyển thứ ba của một bộ thông thư mang tựa đầy đủ 新刊理氣詳辯纂要三台便覽通書正宗, do Lâm Thiệu Chu (林紹周) người đời Minh tập hợp. "Thông thư" là loại sách tra cứu hằng năm mà tầng lớp chuyên môn dùng để chọn ngày, định phương, phối hợp can chi với các sao và thần sát; phần "lý khí tường biện" cho thấy bộ này không thuần liệt kê cát hung mà còn bàn giải các nguyên lý khí và lý làm nền cho thuật chọn ngày. Cách đặt tựa theo lối "tân san… toản yếu… tiện lãm" là mô thức quen thuộc của thư phường đời Minh, hàm ý một bản được khắc mới, rút gọn và sắp xếp cho tiện tra.

Về người tập hợp, Lâm Thiệu Chu được ghi là tác giả nhưng tiểu sử của ông hầu như không để lại dấu vết trong thư mục hiện hành; việc quy thuộc cho một cá nhân cũng cần dè chừng, vì loại thông thư thường chồng lớp qua nhiều lần tái khắc, người đứng tên "tập" có khi chỉ là người hiệu đính hoặc chủ thư phường. Niên đại cụ thể của bộ sách không xác định được từ dữ kiện hiện có, chỉ có thể khoanh vào đời Minh theo tên tác giả.

Bản đang lưu là bản scan tiếng Trung, 162 trang, trong kho xếp vào mục Lịch Pháp; mô tả gốc ghi rõ nguyên thư có chỗ chữ mờ, có trang tàn khuyết. Điều này ảnh hưởng trực tiếp tới việc đối chiếu dị văn, vì thiếu trang thì không thể kiểm tra tính liên tục của các bảng sao và tiết khí. Bản số hóa lưu hành tự do trên Archive.org, tức người đọc tiếp cận qua ngả scan chứ không qua một bản khắc hay hiệu điểm nào được công bố.

Với người nghiên cứu thuật số và lịch pháp, bộ thông thư thuộc dòng tài liệu thực hành: nó cho thấy cách người xưa mã hóa quan hệ can chi – tiết khí – thần sát thành công cụ dùng được, đồng thời là mẫu để so với các thông thư cùng thời. Quyển ba chỉ có nghĩa khi đặt cạnh các quyển còn lại của cùng bộ; tách riêng thì giá trị tra cứu giảm, còn giá trị như một mẫu vật thư tịch đời Minh thì vẫn giữ.