Loại Biên Lịch Pháp Thông Thư Đại Toàn (tập 1)

Giới thiệu

Cuốn sách cổ "Loại Biên Lịch Pháp Thông Thư Đại Toàn" (Quyển Một) thuộc thể loại thuật số, chuyên về tri thức lịch pháp và chiêm bố của Trung Quốc cổ đại. Nội dung sách bàn về các phương pháp tính lịch, chọn ngày giờ tốt xấu và các thuật toán liên quan đến thiên văn, âm dương, ngũ hành. Tài liệu gốc được lưu trữ trên Archive.org, tuy nhiên phần chữ viết trong sách có nhiều chỗ mờ và một số trang bị hỏng nhẹ. Đây là một tác phẩm quý hiếm giúp tìm hiểu về tư tưởng và thực hành thuật số thời xưa.

Nhan đề gốc: 類編曆法通書大全(一) Tác giả: (元)宋魯珍通書 Số trang (bản quét): 89 Chủ đề: 中國 · 古代 · 術數類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02094403.cn/02094403.cn.pdf

Đánh giá

Loại Biên Lịch Pháp Thông Thư Đại Toàn là một bộ thông thư (通書) — loại cẩm nang lịch pháp kiêm thuật số lưu hành rộng trong dân gian Trung Quốc — được biên tập theo lối phân loại, gom tri thức tính lịch, định nhật khóa cát hung và các phép suy diễn gắn với can chi, âm dương ngũ hành. Dòng sách này không thuộc trước tác học thuật bác nhã của quan phương mà thuộc mạch thực hành, phục vụ trực tiếp việc chọn ngày, xem giờ, an sao trong đời sống thường nhật.

Bản đang lưu ghi tác giả là Tống Lỗ Trân (宋魯珍) đời Nguyên, với cụm "thông thư" đính kèm tên, khiến việc quy thuộc cần đọc dè dặt. Thông thư là sản phẩm tích lũy nhiều đời, thường được các nhà in thương mại bổ sung, nhuận sắc qua từng lần khắc bản, nên tên người đứng đầu một bộ thông thư không đồng nghĩa với quyền tác giả theo nghĩa hiện đại. Học giới nhìn chung xếp loại này vào khối văn liệu thuật số đời Minh–Thanh, trong đó lớp nội dung sớm có thể truy nguyên về thời Nguyên nhưng rất khó tách bạch.

Mô tả gốc của bản lưu ghi rõ tình trạng "nguyên thư hữu ta tự tích bất thanh, hữu ta hiệp di" — một số chữ mờ, một số trang khuyết — nên dị văn và chỗ đứt mạch là điều người tra cứu phải lường trước. Bản in thông thư vốn nổi tiếng sai khác giữa các lần khắc, cùng một mục có thể lệch nhau về can chi, tiết khí hoặc tên sao, vì vậy khi đối chiếu cần ghi rõ bản đang dùng.

Người học quan tâm tới lịch pháp và thuật số cổ không thể bỏ qua dòng thông thư, bởi nó cho thấy cách tri thức thiên văn quan phương được chuyển hóa thành công cụ ứng dụng phổ thông. Đặt bộ này cạnh các bộ cùng loại như Ngọc Hạp, Tượng Cát Thông Thư hay Hiệp Kỷ Biện Phương, người đọc thấy được cả hệ hình vận hành lẫn những lớp bồi đắp theo thời gian của một thể loại vừa học thuật vừa thực dụng.