Bốc Phệ Toàn Thư, tập 4 (卜筮全書)
Thông tin thư mục tham khảo từ archive.org.
Giới thiệu
原書有些字跡不清、有些頁殘 古籍
Tác giả: (明)姚際隆刪補 Số trang (bản quét): 78 Chủ đề: 中國 · 古代 · 術數類
Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02094336.cn/02094336.cn.pdf
Đánh giá
卜筮全書 (Bốc phệ toàn thư) là một bộ sách về bốc phệ, tức phương pháp bói bằng mai rùa và cỏ thi cùng lối đoán quẻ dựa trên Kinh Dịch, thuộc dòng thuật số của học thuật cổ Trung Quốc. Loại sách này không nhằm chú giải kinh văn như các bộ Dịch học kinh điển, mà tập trung vào kỹ thuật ứng dụng: an quẻ, nạp giáp, lục thân, lục thú và cách luận đoán cát hung. Bản đang lưu là quyển thứ tư, do Diêu Tế Long (姚際隆) đời Minh san định, "san bổ" theo cách ghi trên bản. Cần phân biệt: bản gốc của bộ sách không phải do Diêu Tế Long trước tác, mà qua tay ông ta được cắt gọt và bổ sung. Việc quy thuộc phần nào cho ông ta, phần nào thuộc các đời trước, đến nay vẫn còn chỗ chưa ngã ngũ.
Về Diêu Tế Long, tư liệu sinh bình để lại rất ít. Giới nghiên cứu thường chỉ biết ông sống vào khoảng cuối đời Minh, gắn với việc san định các bộ bốc phệ lưu hành đương thời; năm sinh năm mất và quê quán chưa có chứng cứ thống nhất. Bộ 卜筮全書 mang tên ông là một trong những tuyển tập bốc phệ được truyền khá rộng, nhưng tình trạng văn bản giữa các bản in không hoàn toàn đồng nhất: có bản khắc gộp chung nhiều loại, có bản tách riêng từng phần, khiến việc xác định đâu là "toàn thư" nguyên thể trở nên phức tạp. Bản mà ta có đây chỉ còn phần bốn, thêm nữa phần mô tả ghi rõ nguyên thư có chữ mờ và có trang tàn, nên đây là bản không đầy đủ để đối chiếu dị văn.
Vị trí của nó trong truyền thống bốc phệ đời Minh - Thanh khá rõ: cùng dòng với các bộ như 卜筮正宗 (Bốc phệ chính tông) và 增刪卜易 (Tăng san bốc Dịch), tức nhóm sách lấy lục hào làm nền tảng luận đoán. Người nghiên cứu thuật số và lịch sử tư tưởng dân gian cần biết tới nó như một mắt lưới trong mạng truyền bản ấy, chứ không phải như một tác phẩm Dịch học độc lập. Việc bản này nằm trong kho Kinh Dịch phản ánh cách xếp loại hiện hành hơn là bản chất văn bản: đây là sách kỹ thuật, không phải sách chú giải kinh.