Dịch Lâm Thích Văn, tập 1 (易林釋文)

Giới thiệu

原書有些字跡不清、有些頁殘 古籍

Tác giả: (清)丁晏撰 Số trang (bản quét): 77 Chủ đề: 中國 · 古代 · 術數類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02094329.cn/02094329.cn.pdf

Đánh giá

丁晏 (Đinh Yến, 1794–1875), tự Kiệm Khanh, hiệu Di Đường, người Sơn Dương, Giang Tô, là học giả cuối Thanh chuyên về khảo chứng và hiệu khám văn bản. Ông để lại nhiều trước tác về kinh học, trong đó phần lớn công phu dồn vào việc khảo dị, tập hiệu các văn bản kinh truyện đời Hán – Ngụy. 易林釋文 nằm trong mạch đó: đây là sách giải thích và khảo đính văn tự cho 易林, bộ chiêm thư được quy cho Tiêu Diên Thọ đời Hán, tức Dịch Lâm của Tiêu Cống. Việc quy tác phẩm 易林 cho Tiêu Diên Thọ tuy phổ biến từ xưa nhưng vẫn là điểm còn tranh luận trong học giới, có ý kiến cho rằng văn bản hiện hành thành hình qua nhiều tầng lớp về sau.

Tên sách ghi 釋文 gợi nhớ thể loại 經典釋文 của Lục Đức Minh, song ở đây không phải âm nghĩa toàn kinh mà là phần thích văn tự, biện chính dị thể, khảo nguồn chữ và những chỗ văn bản các bản chép khác nhau trong 易林. Với người học Dịch và thuật số, loại trước tác này thuộc nhóm công cụ: không luận giải quẻ tượng mà lo xác lập mặt chữ, vốn là khâu phải làm trước khi đọc bất cứ bộ chiêm thư nào truyền qua tay nhiều đời sao chép. Vị trí của nó vì thế gắn với truyền thống hiệu khám Thanh, cùng dòng với các nhà như Vương Niệm Tôn, Nghiêm Khả Quân khi làm sách về các văn bản cổ.

Dữ kiện thư mục hiện có không cho biết niên đại san khắc cụ thể cũng như bản in dựa vào đâu. Bản đang lưu là bản tiếng Trung, 77 trang, trong kho xếp vào mục Kinh Dịch, kèm ghi chú rằng nguyên bản có chỗ chữ mờ, có tờ rách, nên khi đối chiếu cần cảnh giác với những đoạn khuyết tự. Độ dài khiêm tốn của bản lưu này cũng không rõ là trọn sách hay chỉ là phần đầu, bởi tựa có thêm ký hiệu (一). Người tra cứu nên xem đây là tư liệu hiệu văn cho 易林, đọc kèm các bản 易林 khác để thấy dị văn, chứ không nên lấy riêng nó làm chuẩn cho toàn bộ văn bản.