Dịch Lâm Chú, tập 13 (易林註)

Giới thiệu

原書有些字跡不清、有些頁殘 古籍

Tác giả: 不著撰者 Số trang (bản quét): 143 Chủ đề: 中國 · 古代 · 術數類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02094317.cn/02094317.cn.pdf

Đánh giá

易林註 là bộ chú giải Dịch Lâm, tác phẩm của Tiêu Diên Thọ đời Hán, vốn được coi là dòng riêng trong truyền thống Dịch học, dùng 64 quẻ làm gốc rồi triển khai thành 4096 lời chiêm, mỗi lời gắn với một quẻ và một hào. Người xưa xếp Dịch Lâm vào loại thệ thư, tách khỏi hệ Kinh Dịch chính thống, nhưng ảnh hưởng của nó ăn sâu vào thuật số đời sau. Bản mang tựa 易林註 với tác giả ghi 不著撰者, tức người biên soạn không để lại danh tính; phần chú đính kèm nhiều khả năng do một học giả đời Minh hoặc Thanh thực hiện, nhưng việc quy thuộc này chưa ngã ngũ, các thư mục cổ cũng không ghi thống nhất.

Điểm đáng lưu ý là ngay bản gốc Dịch Lâm cũng có tranh luận. Có ý kiến cho rằng Tiêu Diên Thọ soạn, có ý kiến nghi một phần do người đời sau thêm bớt hoặc gán ghép, và số quẻ, số lời giữa các hệ bản không hoàn toàn trùng khớp. Bản 註 này là một mắt lưới trong chuỗi truyền bản phức tạp đó, không phải dị bản duy nhất. Người đọc nên xem phần chú là một lớp diễn giải chồng lên văn bản gốc, niên đại lớp chú ấy cần đối chiếu với các bản khắc in khác mới tạm định được.

Bản đang lưu có 143 trang, tiếng Trung, thuộc kho Kinh Dịch, mô tả ghi nhận tình trạng nguyên thư có chỗ chữ mờ, có trang tàn khuyết. Điều này ảnh hưởng trực tiếp tới việc đọc, nhất là những đoạn chú bị mất nét; khi dẫn lại cần ghi rõ vị trí khuyết để tránh hiểu sai. Với người nghiên cứu Dịch học và thuật số Trung Quốc cổ đại, Dịch Lâm là mắt nối giữa Kinh Dịch và truyền thống chiêm bốc thực hành, còn bản chú này là một trong những ngả tiếp cận văn bản ấy, đáng biết vì nó cho thấy cách người xưa đọc và giảng giải Dịch Lâm, dù giá trị chính xác của từng bản cần cân nhắc riêng.