Dịch Lâm Chú, tập 3 (易林註)

Giới thiệu

原書有些字跡不清、有些頁殘 古籍

Tác giả: 不著撰者 Số trang (bản quét): 143 Chủ đề: 中國 · 古代 · 術數類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02094307.cn/02094307.cn.pdf

Đánh giá

易林註 là bộ chú giải Dị Lâm, tác phẩm của Tiêu Diên Thọ đời Hán, vốn lấy 64 quẻ làm gốc rồi triển thành 4096 lời chiêm, mỗi quẻ biến ra 64 quái khác. Dị Lâm lưu hành rộng trong giới thuật số và cả trong văn học, nhưng đường truyền bản phức tạp, chữ nghĩa sai lệch và dị văn xuất hiện ở hầu khắp các bản in. Bản mang ký hiệu 易林註 (三) này là phần ba của một bộ chú giải, không ghi người soạn, tức người biên tập hoặc chú thích đã thất danh trong quá trình sao chép và lưu truyền. Đây là chuyện thường gặp ở sách thuật số cổ, nên không thể quy công cho một cá nhân cụ thể nếu chỉ dựa vào bản đang lưu.

Về niên đại, phần chú văn có thể hình thành khá muộn so với nguyên tác, song bản thân các chú giải Dị Lâm đã có từ đời Đường Tống trở đi, khi sách được đưa vào các bộ lớn như Đạo tạng và các tùng thư thuật số. Bản 143 trang bằng tiếng Trung trong kho được xếp vào mục Kinh Dịch cho thấy người phân loại muốn đặt nó cạnh các sách Dịch học chính thống, dù trên thực tế Dị Lâm nghiêng về chiêm bốc hơn là nghĩa lý. Tình trạng bản lưu có chỗ chữ mờ, có trang khuyết, cho thấy nó thuộc dòng bản in hoặc bản chép đã chịu tổn thất vật lý, đọc cần đối chiếu với các bản Dị Lâm khác để bù chỗ thiếu và chỉnh dị văn.

Với người học, bản này nằm trong nhóm tài liệu tham khảo khi tra cứu Dị Lâm chứ không phải điểm khởi đầu. Việc nó tồn tại như một bản chú giải riêng, lại có phần ba, cho thấy từng có một hệ thống chú thích nhiều tập, và các bản ấy phân tán ở nhiều nơi. Một số vấn đề như ai viết chú, chú theo trường phái nào, dựa trên bản Dị Lâm nào, hiện chưa có kết luận dứt khoát trong giới nghiên cứu; cách hiểu phổ biến vẫn là xem đây là sản phẩm của tầng lớp thuật sĩ hoặc học giả đời sau, không phải Tiêu Diên Thọ.