Dịch Lâm Chú, tập 1 (易林註)

Giới thiệu

原書有些字跡不清、有些頁殘 古籍

Tác giả: 不著撰者 Số trang (bản quét): 162 Chủ đề: 中國 · 古代 · 術數類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02094305.cn/02094305.cn.pdf

Đánh giá

Dịch Lâm chú là bộ chú giải Kinh Dịch, gắn với Dịch Lâm của Tiêu Diên Thọ đời Hán, một tác phẩm thuộc dòng Dịch học tượng số dùng để chiêm nghiệm cát hung. Dịch Lâm lấy 64 quẻ chồng lên nhau thành 4096 quẻ, mỗi quẻ kèm một đoạn lời ngắn; đây là mạch văn phổ biến của loại sách thuật số, phục vụ bói toán nhiều hơn là khảo xét nghĩa lý, nên giới học thuật truyền thống vẫn xếp chung vào loại thư tịch thực dụng.

Quy thuộc tác giả của Dịch Lâm đến nay còn tranh luận. Cách hiểu phổ biến nhất gán 4096 lời quẻ cho Tiêu Diên Thọ đời Hán, song cũng có ý kiến cho rằng văn bản hiện hành đã trải qua nhiều tay người đời sau bổ chú, thêm bớt, nên khó quy nguyên cho một cá nhân. Điều tương tự áp dụng cho phần chú giải trong bản đang lưu: tên người chú không ghi, mà chỉ đề "bất trước soạn giả", tức không xác định được tác giả. Niên đại của bản này vì vậy cũng không chắc chắn, đành chấp nhận khoảng thời gian truyền bản muộn hơn nhiều so với nguyên tác.

Về truyền bản, Dịch Lâm lưu hành chủ yếu qua các bản in đời Minh–Thanh, nhiều bản kèm chú hoặc bổ chú riêng; giữa các bản thường có dị văn, thứ tự quẻ và cách đọc chữ đôi chỗ khác nhau. Trong kho, tài liệu này nằm ở mục Kinh Dịch, ngôn ngữ Hán, dày 162 trang, và phần mô tả cho biết nguyên bản có chỗ chữ mờ, có trang bị khiếm, tức bản số hoá còn khuyết, người đọc cần lưu ý khi đối chiếu chữ nghĩa.

Với người học Dịch học, Dịch Lâm nói chung là mắt xích giữa tượng số đời Hán và truyền thống chiêm nghiệm về sau; bản chú này thuộc nhóm tài liệu người nghiên cứu dòng Dịch thuật số thường phải kể tới, dù việc quy tác giả và định niên đại của nó đến nay vẫn chưa ngã ngũ.