Thái Huyền Xiển Bí, tập 2 (太玄闡秘)

Giới thiệu

原書有些字跡不清、有些頁殘 古籍

Tác giả: (清)陳本禮撰 Số trang (bản quét): 99 Chủ đề: 中國 · 古代 · 術數類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02094159.cn/02094159.cn.pdf

Đánh giá

太玄闡秘 của Trần Bản Lễ đời Thanh là một bộ chú giải Thái Huyền của Dương Hùng, thuộc dòng sách chú thích kinh truyện, chứ không hẳn thuần túy thuật số dù kho phân loại vào Cổ Học và ghi chủ đề 術數類. Thái Huyền mô phỏng Kinh Dịch bằng hệ thang bậc riêng, từng được xếp vào truyền thống số thuật, nên người đời sau vừa đọc như kinh vừa dùng như công cụ bói toán. Tình trạng quy thuộc tác giả ở đây tương đối rõ: Trần Bản Lễ là học giả đời Thanh, người Dương Châu, soạn 太玄闡秘 nhằm khai thông chỗ uẩn áo của Dương Hùng. Bản lưu hiện có 99 trang, mang phận sự của một quyển trong bộ nhiều phần, bằng tiếng Trung, nguồn từ Archive.org.

Về truyền bản, bản đang lưu đã Việt hóa tựa thành 太玄闡秘 nhị, và mô tả ghi nhận nguyên thư có chỗ chữ mờ, có trang tàn, tức là bản scan từ một ấn phẩm cũ chứ không phải bản khắc mới. Trần Bản Lễ soạn bộ này vào khoảng giữa đời Thanh; việc phân chia quyển và tình trạng các bản in khác nhau giữa các thư viện đến nay vẫn cần đối chiếu, chưa có bản khảo dị đầy đủ được giới nghiên cứu thống nhất. Vì thế, khi sử dụng, cần biết đây là một phần của bộ lớn hơn, không nên coi 99 trang này là toàn bộ tác phẩm.

Điểm đáng lưu ý là Thái Huyền từ đời Hán đến Thanh đã có nhiều dòng chú giải, mỗi thời bổ sung cách hiểu riêng; Trần Bản Lễ đứng trong mạch chú thích đời Thanh, kế thừa và phản biện các nhà chú giải trước. Với người học cổ học Trung Quốc, bộ này là một mắt lưới trong mạng lưới văn bản Thái Huyền, giúp thấy cách người Thanh đọc lại Dương Hùng, đồng thời là tư liệu cho việc nghiên cứu thuật số và tư tưởng số học thời Thanh.