Chu Dịch bổ chú (tám)

Giới thiệu

Cuốn sách cổ "Chu Dịch Bổ Chú" (quyển 8) là một tài liệu thuộc loại hình Kinh Dịch của Trung Quốc cổ đại. Nội dung chính của tác phẩm xoay quanh việc chú giải và bổ sung cho Kinh Dịch, giúp người đọc hiểu sâu hơn về triết lý âm dương, bát quái và các nguyên lý biến hóa. Do là bản gốc từ thời cổ, sách có một số trang chữ không rõ và bị rách nhẹ, ảnh hưởng đến việc đọc.

Nhan đề gốc: 周易補註(八) Tác giả: (清)段復昌撰 Số trang (bản quét): 95 Chủ đề: 中國 · 古代 · 易類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02072569.cn/02072569.cn.pdf

Đánh giá

Chu Dịch bổ chú là tác phẩm chú giải Kinh Dịch, do Đoàn Phục Xương (段復昌) người đời Thanh soạn, song song với bộ Chu Dịch bổ chú (周易補註) mà quyển tám này là một phần. Tên tác giả được ghi trên bản lưu là "(Thanh) Đoàn Phục Xương soạn"; đây là dữ kiện duy nhất hiện có về người biên soạn, và cho tới nay giới nghiên cứu Dịch học chưa dành cho ông một mục từ phổ biến trong các thư lục lớn, nên mọi thông tin về thân thế và sự nghiệp của tác giả vẫn phải để ngỏ. Việc quy thuộc tác phẩm cho Đoàn Phục Xương vì vậy căn cứ vào đề danh trên bản in, chưa có đối chiếu độc lập.

Tác phẩm thuộc dòng Dịch học chú sớ truyền thống, tức lối bổ sung và làm rõ văn bản Kinh Dịch bên cạnh các bản chú giải trước đó, chứ không phải trước tác sáng lập hay phát minh tân thuyết. Đề tựa "bổ chú" cho thấy sách tự đặt mình vào vị trí tục bổ cho những phần chú giải đã có; muốn xác định nó nương theo truyền thống nào (Nguỵ Bá Dương, Vương Bật, Trình Di hay Lý Quang Địa) thì phải khảo sát văn bản, mà bản lưu tại đây lại thiếu.

Về truyền bản, kỷ lục chỉ ghi đây là quyển thứ tám của một bộ nhiều quyển, do đó bản lưu không trọn vẹn xét về tổng thể. Mô tả gốc của bản lưu cho biết "nguyên thư có chữ không rõ, có trang tàn", tức bản đã số hoá không giữ được toàn văn, một số chỗ không đọc được ở chữ hoặc thiếu ở trang. Vị trí của nó trong truyền thống Dịch học chỉ có thể nói tới mức: đây là một bản chú giải đời Thanh, một thời kỳ mà Dịch học chứng kiến nhiều bộ tổng hợp và bổ chú quy mô, nên tài liệu có ích cho người tìm hiểu cách người Thanh đọc và khảo chú Kinh Dịch. Các bộ cùng dòng như Chu Dịch chiết trung (Ngự soạn) hay Dịch kinh thông chú của Lý Quang Địa vẫn là những mốc tham chiếu thường được dùng để định vị một tác phẩm chú giải đời Thanh. Bản quyển tám này, xét số trang và tình trạng đã nêu, phù hợp cho tra cứu hơn là cho một lượt đọc trọn vẹn.