Chu Dịch Tập Nghĩa, tập 2 (周易集義)

Giới thiệu

原書有些字跡不清、有些頁殘 古籍

Tác giả: (清)強汝諤撰 Số trang (bản quét): 141 Chủ đề: 中國 · 古代 · 易類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02072554.cn/02072554.cn.pdf

Đánh giá

强汝諤 là học giả đời Thanh, quê huyện Thường Châu thuộc Giang Tô, tên tự Tinh Thúc, đỗ cử nhân và từng giữ chức quan trong ngành giáo dục. Ông thuộc khuynh hướng trị Dịch bằng khảo chứng và nghĩa lý dung hoà, chú trọng tập hợp chú giải của tiền nhân hơn là tự lập thuyết mới. Cuốn Chu Dịch Tập Nghĩa này đúng với tên gọi: sách gom nhiều ý kiến chú giải Dịch học qua các đời lại với nhau, theo lối “tập nghĩa” quen thuộc trong kinh học Thanh. Cần phân biệt sách này với Chu Dịch Tập Nghĩa của Định Khai đời Tống và một số bộ cùng tên khác từng lưu hành, dù chỉ căn cứ dữ kiện thư mục thì không thể đối chiếu trực tiếp.

Về niên đại, sách ra đời trong khoảng thế kỷ XIX, khi khảo cứu kinh điển đã đạt độ chín muồi lớn. Người viết chú giải ở giai đoạn này thường có điều kiện tra cứu các bộ Tập giải, Tập thuyết đã thành hình từ đời Tống, Minh. Điều kiện truyền bản hiện lưu khá khiêm tốn: bản số hoá 141 trang, có ghi nhận tình trạng chữ mờ và trang khuyết. Đây là trở ngại lớn cho người muốn đối chiếu dị văn. Không rõ niên hiệu khắc in, cũng chưa xác minh là bản khắc gỗ đầu tiên hay bản chép lại đời sau, mà với những bộ Dịch học Thanh cỡ nhỏ, cả hai khả năng đều thường gặp.

Căn cứ phân loại Kinh Dịch giữ nguyên trong kho không tự động bảo đảm tính xác thực của quy tác giả, song tên tác giả ghi trên bản in khớp với tiểu sử khả tín của giới nghiên cứu, cho nên mức độ quy thuộc tạm coi là vững. Trong truyền thống Dịch học, sách thuộc nhánh tập giải, hữu dụng cho người muốn nắm cách người Thanh kế thừa và chắt lọc chú thích trước đó, kể cả khi chất lượng bản lưu còn nhiều chỗ phải dè chừng.