Chu Dịch Tiêu Tức, tập 5 (周易消息)

Giới thiệu

原書有些字跡不清、有些頁殘 古籍

Tác giả: (清)紀磊撰 Số trang (bản quét): 101 Chủ đề: 中國 · 古代 · 易類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02072505.cn/02072505.cn.pdf

Đánh giá

周易消息 của Kỷ Lỗi là một tác phẩm thuộc dòng Dịch học đời Thanh, chuyên khảo về nghĩa "tiêu tức" (消息) — cách giải thích sự vận hành của quẻ hào qua cặp tiêu trưởng, thịnh suy. Nhan đề của bản đang lưu ghi "quyển năm", cho thấy đây là một phần của bộ sách nhiều tập, song ở đây chỉ còn lại phần thứ năm với 101 trang. Phân loại "Kinh Dịch" trong kho khớp với chủ đề 易類 đã ghi, phản ánh vị trí của tác phẩm trong truyền thống chú giải kinh Dịch hơn là trong dòng nghĩa lý thuần túy.

Về tác giả, Kỷ Lỗi (紀磊) là học giả thời Thanh, song các dữ kiện hiện có chỉ ghi gián tiếp qua ký hiệu triều đại, không nêu tiểu sử hay niên đại cụ thể. Mức độ quy thuộc Kỷ Lỗi ở mức tạm chấp nhận theo đề tác trên bản, chưa có cơ sở để kiểm chứng chéo với các thư mục khác. Ngay cả niên đại thành thư cũng chỉ suy ra được một cách đại khái từ triều đại của tác giả, không thể quy về một mốc cụ thể nào.

Bản lưu hành qua ngả Archive.org là bản số hóa của một ấn phẩm gốc. Phần mô tả cho biết nguyên thư có nhiều chỗ chữ mờ, có trang bị tàn khuyết — tình trạng thường gặp ở các bản khắc gỗ cũ hoặc bản chép tay đã qua nhiều lần lưu truyền. Những chỗ khuyết này ảnh hưởng đến tính liên tục của văn bản, nhất là khi phần đang lưu lại chỉ là quyển năm trong một bộ gồm nhiều quyển; muốn đối chiếu dị văn hay bổ khuyết, cần tra cứu các bản khác cùng dòng hoặc các bộ Dịch học đương thời.

Người nghiên cứu Dịch học đời Thanh có thể xem đây là một mắt xích trong mạng lưới các tác phẩm bàn về tiêu tức quái khí — mạch học thuật nối tiếp từ Hán Dịch xuống các nhà Tống, Minh, Thanh. Do bản đang lưu không trọn bộ và có tổn khuyết, nó hữu dụng hơn như tư liệu tra cứu cục bộ trong một bối cảnh lớn hơn là như một văn bản độc lập.