Chu Dịch Tiêu Tức, tập 4 (周易消息)

Giới thiệu

原書有些字跡不清、有些頁殘 古籍

Tác giả: (清)紀磊撰 Số trang (bản quét): 101 Chủ đề: 中國 · 古代 · 易類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02072504.cn/02072504.cn.pdf

Đánh giá

周易消息 là một tác phẩm thuộc dòng Dịch học, tựa cho thấy nội dung xoay quanh phạm trù "tiêu tức" (消息) — cặp khái niệm chỉ sự tiêu trưởng của âm dương qua các quẻ, gắn với thuyết quái khí và vòng tuần hoàn mười hai quẻ tịch quái. Đây là hướng tiếp cận quen thuộc trong Dịch học đời Thanh, khi các tác giả thường dùng sự vận hành của quẻ để lý giải khí hậu, thời tiết và lịch pháp chứ không chỉ dừng ở nghĩa bói toán.

Tác giả ghi trên bản là Kỷ Lỗi (紀磊), người đời Thanh. Thông tin về thân thế ông rất ít; các thư mục Dịch học thường chỉ ghi tên mà không chép tiểu truyện, nên mức độ quy thuộc tác phẩm cho ông hiện chưa có gì đối chiếu chắc chắn ngoài chính đề thự trên bản. Bản này mang số "(四)", tức một phần trong bộ nhiều tập, cho thấy 周易消息 vốn gồm nhiều quyển được lưu hành riêng lẻ.

Bản đang lưu 101 trang, tiếng Trung, xếp vào mục Kinh Dịch của kho. Mô tả ghi nhận nhiều chỗ chữ mờ và một số trang rách, là tình trạng thường thấy ở thư tịch cổ qua đường scan. Vì thiếu các bản đối chiếu, không thể xác định đây là bản in gốc hay bản chép lại, cũng không rõ quan hệ dị văn với các phần còn lại của bộ.

Người nghiên cứu Dịch học đời Thanh có lý do để ý tới bản này qua chính cái tựa và cách phân tập: nó thuộc nhóm trước tác lấy quái khí làm trục, đặt cạnh những bộ cùng thời bàn về tịch quái và tiêu tức. Giá trị cụ thể chỉ có thể đánh giá sau khi đối chiếu với các bản khác của cùng bộ và với thư mục Dịch học thời Thanh nói chung.