Dịch Kinh bản ý (quyển 3)

Giới thiệu

Cuốn sách cổ "Dịch Kinh Bản Ý (Tam)" là một tác phẩm thuộc thể loại Kinh Dịch của Trung Quốc cổ đại, tập trung vào việc giải thích ý nghĩa nguyên gốc của Kinh Dịch. Tài liệu được lưu trữ dưới dạng bản sao từ Archive.org, nguyên bản có một số chữ viết không rõ và vài trang bị hỏng. Đây là phần thứ ba của bộ sách, có thể bàn sâu về các quẻ và hào trong Dịch học. Bản in này cho phép người đọc nghiên cứu trực tiếp từ nguồn tài liệu cổ.

Nhan đề gốc: 易經本意(三) Tác giả: (清)何志高撰 Số trang (bản quét): 150 Chủ đề: 中國 · 古代 · 易類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02072483.cn/02072483.cn.pdf

Đánh giá

Dịch Kinh bản ý là bộ sách chú giải Kinh Dịch, đại diện cho lối "dĩ ý giải Dịch" — lấy nghĩa lý làm trục thay vì bám vào tượng số hay chiêm nghiệm. Tác phẩm do Hà Chí Cao (何志高) người đời Thanh soạn, nhưng tiểu sử tác giả này hầu như không được các thư mục quan phương ghi chép đầy đủ; ngay cả việc quy về một tay Hà thị cũng chỉ dựa trên đề ký trên bản in mà người sau truyền lại, chưa có đối chiếu độc lập. Đây là điểm cần lưu ý, bởi không loại trừ khả năng bản lưu là một dị bản hoặc bản khắc lại về sau với đề tác giả đã bị thêm bớt.

Về truyền bản, cuốn đang xét là quyển thứ ba của bộ, gốc Hán văn, dung lượng khoảng 150 trang. Bản được số hoá từ một ấn bản cũ mà chính mô tả gốc đã ghi nhận tình trạng "nguyên thư hữu ta tự tích bất thanh, hữu ta hiệp tàn" — tức có chữ mờ, có tờ rách. Điều này có nghĩa người đọc hôm nay tiếp cận qua một bản không toàn vẹn, và một số đoạn văn bản không thể khôi phục đủ để đối chiếu dị văn giữa các lần in. Việc truy nguyên bản khắc gốc, niên đại khắc in và số quyển của cả bộ đều còn bỏ ngỏ.

Trong dòng Dịch học đời Thanh, những tác phẩm lấy nghĩa lý để giải Kinh thường đứng giữa hai truyền thống: một bên theo Hán nho chú sớ, một bên theo Tống nho nghĩa lý. Vị trí của Hà thị chưa được xác lập rõ, nên bản này hữu ích chủ yếu như tư liệu khảo sát truyền bản và dòng giải thích, hơn là một điểm mốc được học giới trích dẫn thường xuyên.