Chu Dịch Thuật Dực, tập 4 (周易述翼)

Giới thiệu

原書有些字跡不清、有些頁殘 古籍

Tác giả: (清)黃應麒撰 Số trang (bản quét): 194 Chủ đề: 中國 · 古代 · 易類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02072450.cn/02072450.cn.pdf

Đánh giá

黃應麒 là học giả đời Thanh, nhưng tiểu sử của ông không được ghi chép đầy đủ trong các thư mục thông hành, nên mọi thông tin về thân thế và hoạt động trước tác còn nhiều chỗ trống. Tác phẩm 周易述翼 của ông ít được các bộ tổng mục lớn như Tứ khố toàn thư tổng mục đề cập, khiến việc xác định niên đại thành thư chỉ có thể suy đoán trong khoảng thời Thanh, dựa trên lối hành văn và cách dẫn dụng các nhà Dịch học tiền bối. Đây là tình trạng chung của không ít trước tác Dịch học đời Thanh còn lưu truyền qua các bản khắc tư nhân hoặc bản chép tay, mà giới nghiên cứu chưa thống nhất hoàn toàn về quy tác giả và bối cảnh ra đời.

Nhan đề 述翼 gợi ý đây là sách thuật lại và mở rộng ý của người trước, theo truyền thống chú sớ Dịch học: lấy kinh truyện làm gốc, dẫn giải các nhà Hán Tống để làm rõ nghĩa. Cách đặt tên này phổ biến trong dòng trước tác đời Thanh, khi nhiều tác giả vừa tiếp thu Hán học khảo cứu vừa kế thừa Tống học nghĩa lý. Tuy vậy, mức độ và tỷ lệ dung hòa giữa hai khuynh hướng ấy ở từng tác phẩm cụ thể chỉ có thể xác định khi đối chiếu trực tiếp văn bản, điều mà mô tả thư mục hiện có không cho phép khẳng định.

Bản đang lưu là phần thứ tư (四) trong một bộ nhiều tập, hiện chỉ còn 194 trang và thuộc dạng bản để lâu ngày, có chỗ chữ mờ, có trang tàn khuyết. Điều này đặt ra vấn đề truyền bản: người đọc cần lưu ý rằng phần văn bản hiện có thể không liền mạch, và các dị văn hay sai lệch so với bản khác (nếu có) khó kiểm chứng nếu không đối chiếu với bản in khác hoặc bản chép tay còn lưu ở các thư viện Trung Quốc. Nguồn Archive.org cung cấp bản số hóa từ một bản in cụ thể, nhưng không kèm thông tin về bản gốc dùng để scan, nên việc xác định hệ bản vẫn còn bỏ ngỏ.

Với người học Dịch, 周易述翼 nằm trong mạch trước tác đời Thanh tiếp nối truyền thống chú giải kinh Dịch, bên cạnh các bộ cùng thời và cùng khuynh hướng. Vị trí của nó trong dòng sách này phần nào được xác lập qua việc được xếp vào mục Kinh Dịch trong kho, nhưng do thiếu ghi chép thư mục đầy đủ, đánh giá đầy đủ về đóng góp của nó cần chờ khảo cứu chuyên sâu hơn.