Chu Dịch Trạch Ngôn, tập 6 (周易擇言)

Giới thiệu

原書有些字跡不清、有些頁殘 古籍

Tác giả: (清)鮑作雨撰 Số trang (bản quét): 81 Chủ đề: 中國 · 古代 · 易類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02072410.cn/02072410.cn.pdf

Đánh giá

周易擇言 là một bộ chú giải Kinh Dịch, tựa sách cho thấy lối tiếp cận chọn lọc lời giảng thay vì giải trọn kinh văn — cách đặt tên này khá phổ biến trong dòng "tập thuyết" thời Thanh, khi người soạn gom tinh hoa chú giải của các nhà đi trước rồi tỉnh lược theo tiêu chuẩn riêng. Bản đang lưu chỉ còn quyển sáu, tức ở đây là một phần của bộ lớn hơn chứ không phải trước tác độc lập; người đọc cần ý thức rằng mọi nhận định về toàn bộ tác phẩm từ mảnh này chỉ là suy đoán.

Tác giả đề tên là Bào Tác Vũ, người Thanh. Đây là mức quy thuộc cần nói rõ độ chắc: tên ghi trên bản in, nhưng các bộ thư mục và tiểu sử văn nhân triều Thanh không phải chỗ nào cũng dễ tra cứu, và với những soạn giả tầm trung, việc xác minh năm sinh năm mất cũng như hành trạng thường phải chờ vào phương chí địa phương. Tình trạng ấy khiến thời điểm thành thư chỉ có thể tạm định trong khoảng trung kỳ hoặc hậu kỳ Thanh, chưa nên xem là xác tín.

Về văn bản, mô tả kho ghi nhận nguyên thư có chỗ chữ mờ, một số trang tàn khuyết. Đây là dạng bản in gỗ đã trải qua lưu hành lâu hoặc qua tay nhiều đời, và với các bản Dịch học kiểu này, khác biệt giữa các lần khắc in — dị văn, đôi khi cả mất hoặc thêm hàng chữ do người sau bổ chú — là chuyện thường gặp. Bản số hoá từ Archive.org hữu dụng cho tra cứu, song người dùng chuyên môn nên đối chiếu với mục lục thư viện để biết bộ đầy đủ gồm bao nhiêu quyển và còn bản nào khác.

Đặt trong mạch Dịch học đời Thanh, sách thuộc nhóm trước tác lấy thiên tượng, nghĩa lý hoặc tượng số làm chuẩn để phê chọn lời cổ, một dòng chảy nối tiếp các bộ tập giải đời Tống Minh. Người học đi vào đây thường để xem cách một soạn giả triều Thanh xử lý di sản chú giải tiền nhân, hơn là tìm một hệ thuyết Dịch mới. Giá trị của mảnh quyển sáu nằm ở chỗ đó, không hơn.