Chu Dịch Trạch Ngôn, tập 3 (周易擇言)

Giới thiệu

原書有些字跡不清、有些頁殘 古籍

Tác giả: (清)鮑作雨撰 Số trang (bản quét): 145 Chủ đề: 中國 · 古代 · 易類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02072407.cn/02072407.cn.pdf

Đánh giá

周易擇言 là một trong những bộ chú giải Kinh Dịch thời Thanh, nhưng không thuộc nhóm trước tác nổi tiếng được trích dẫn rộng rãi trong giới Dịch học. Tên sách ghi trên bản lưu cho thấy đây là phần thứ ba của một tổng tập; cách đánh số này thường dùng cho các bộ được chia theo quyển hay theo tập khi khắc in, cho nên khó xác định từ dữ kiện hiện có rằng phần ba này độc lập hay chỉ là một phần của toàn bộ. Tác giả 鮑作雨 (Bào Tác Vũ) người đời Thanh, song tiểu sử và trước tác của ông không thuộc hàng được các thư mục Dịch học thông dụng ghi chép kỹ; việc quy thuộc này căn cứ vào đề danh trên bản in, chưa có đối chiếu độc lập nên chỉ nên xem là thông tin của bản lưu, không phải kết luận đã ngã ngũ.

Loại sách như thế này thường thuộc dòng "chọn lời" — tức lọc lấy những đoạn giải thích cốt yếu của tiền nhân hoặc của chính soạn giả mà biên tập lại, khác với các bộ toàn giải hay tập chú quy mô lớn. Đây là thể tài phổ biến trong Dịch học Thanh đại, khi người đọc muốn một bản gọn để tra cứu hào từ và thoán tượng. Tuy vậy, nếu không có khảo sát bản in cụ thể thì không nên gán cho nó vị trí học thuật nào cụ thể hơn.

Bản đang lưu có 145 trang, tình trạng đã được ghi nhận là một số chữ mờ và một số tờ rách. Đối với tài liệu khắc in cũ truyền qua số hoá, tình trạng này có nghĩa là một phần văn bản có thể khuyết hoặc không đọc được, ảnh hưởng trực tiếp đến việc đối chiếu dị văn. Người tra cứu nên kiểm tra ngay các tờ rách trước khi dùng bản này làm căn cứ, và nếu có điều kiện thì tìm một bản khác cùng tựa để bổ chỗ thiếu.

Giá trị của tài liệu nằm chủ yếu ở chỗ nó thuộc Kinh Dịch loại, tức một bộ chú giải trong dòng Dịch học cổ điển Trung Quốc, và ở bản số hoá cho phép đọc tự do từ Archive.org. Với những ai nghiên cứu truyền bản Dịch học Thanh, đây là một mục cần đối chiếu, nhưng không nên kỳ vọng nó thay thế được các bộ chú giải Dịch đã được học giới kiểm chứng rộng rãi.