Dịch Kinh Dị Văn Thích (一)

Giới thiệu

Cuốn 'Dịch Kinh Dị Văn Thích (Nhất)' là một tác phẩm cổ học phương Đông thuộc chủ đề Kinh Dịch, chuyên khảo cứu và giải thích các dị bản văn tự trong kinh điển này. Sách được lưu trữ dưới dạng tài liệu cổ, có một số trang chữ không rõ hoặc bị mờ, phản ánh tình trạng bảo tồn của bản gốc. Đây là nguồn tham khảo hữu ích cho những người nghiên cứu về văn bản học và triết học Trung Quốc thời kỳ cổ đại, đặc biệt trong lĩnh vực Dịch học.

Nhan đề gốc: 易經異文釋(一) Tác giả: (清)李富孫撰 Số trang (bản quét): 85 Chủ đề: 中國 · 古代 · 易類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02072394.cn/02072394.cn.pdf

Đánh giá

Dịch Kinh Dị Văn Thích (易經異文釋) là chuyên khảo về dị văn trong Kinh Dịch, tức công việc đối chiếu những chỗ chữ viết khác nhau giữa các bản truyền của một văn bản kinh điển. Đây là dạng trước tác thuộc văn bản học (hiệu khảo, hiệu dị), nối tiếp truyền thống khảo dị mà các nhà Hán học đời Thanh đẩy lên cao, khi lấy dị văn làm manh mối để truy nguyên bản gốc và chỉnh lý văn bản. Sách do Lý Phú Tôn (李富孫) đời Thanh soạn, theo đề tác giả ghi trên bản lưu. Lý Phú Tôn quê Gia Hưng, là học giả hoạt động trong môi trường khảo chứng giữa và cuối Thanh; việc ông để tâm tới dị văn Kinh Dịch đặt tác phẩm vào mạch khảo cứu văn hiến đương thời, chứ không phải lối chú giải nghĩa lý. Tuy vậy, mức độ quy thuộc và tình trạng văn bản cụ thể của bộ sách này cần đối chiếu thêm với các thư mục đời Thanh và các bản khác của cùng tác giả, vì đề tác giả trên bản in không tự nó xác nhận mọi chi tiết truyền bản.

Bản đang lưu là tập một (一) trong bộ, dài 85 trang, giữ tiếng Trung, ngôn ngữ gốc của trước tác. Phần chữ Hán trên bản có chỗ không rõ hoặc mờ, một số trang bị khuyết, phản ánh tình trạng bảo tồn của bản gốc được số hóa. Những khiếm khuyết này ảnh hưởng trực tiếp tới việc sử dụng: công trình vốn dựa vào việc dẫn chữ và dẫn bản, nên chỗ mờ, chỗ khuyết có thể làm đứt mạch đối chiếu, người đọc phải tra ngược các bản Dịch khác để bù. Bản dùng cho số hóa là bản cổ, không phải bản hiệu đính mới, nên không nên mặc định rằng cách viết trên bản lưu phản ánh đúng bản in đời Thanh.

Về vị trí trong truyền thống, sách thuộc nhóm trước tác lấy dị văn làm đối tượng, một hướng điển hình của học thuật khảo chứng đời Thanh; người nghiên cứu Dịch học và văn bản học cổ điển Trung Quốc thường phải biết tới dòng sách này khi làm việc với dị bản và hiệu khảo Kinh Dịch. Các câu hỏi như bộ gồm mấy tập, mối quan hệ giữa tập một với phần còn lại, và bản nào là bản tốt nhất để thay thế chỗ khuyết, thuộc phạm vi khảo cứu thư mục và còn để ngỏ cho tới khi đối chiếu được các bản khác.