Chu Dịch Bổ Sớ (周易補疏)

Giới thiệu

原書有些字跡不清、有些頁殘 古籍

Tác giả: (清)焦循撰 Số trang (bản quét): 75 Chủ đề: 中國 · 古代 · 易類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02072389.cn/02072389.cn.pdf

Đánh giá

焦循 (1763–1820) là học giả Kinh học và Toán học thời Thanh, người Cam Tuyền (nay thuộc Dương Châu, Giang Tô), tác giả của một loạt trước tác về Kinh Dịch như 易章句, 易通釋, 易圖略, hợp thành bộ 易學三書. 周易補疏 nằm trong mạch đó, thuộc dòng Dịch học theo lối "dĩ số giải Dịch" mà Càn Gia khảo chứng học ưa chuộng, chú trọng quan hệ giữa các hào, các quẻ và phép tính. Nhan đề "bổ sơ" cho thấy đây là phần bổ túc, hiệu đính hoặc biện chính cho một tác phẩm trước, thường được xem là gắn với bộ 易學三書 của cùng tác giả, nhưng quan hệ chính xác giữa các bộ còn cần đối chiếu bản in cụ thể mới xác định được.

Tình trạng quy thuộc tác giả 焦循 ở đây khá vững, vì đây là tác gia nổi tiếng và tựa đề phù hợp với trước tác của ông; niên đại thành thư thường được đặt trong giai đoạn cuối đời tác giả, song không có dữ kiện thư mục ở đây để ấn định con số cụ thể. Bản đang lưu chỉ 75 trang và ghi rõ "nguyên thư có chỗ chữ không rõ, có trang tàn khuyết" — dấu hiệu của một bản chép hoặc bản in cũ đã hư hại, không phải toàn bích. Với dung lượng mỏng như vậy, nhiều khả năng đây là một quyển trong bộ lớn hơn, hoặc một phần trích lục, hơn là toàn bộ tác phẩm.

Người đọc cần lưu ý rằng các bản 焦循 lưu hành ngày nay phần nhiều qua các bản khắc thời Thanh và các bản ảnh ấn về sau, giữa chúng có dị văn và khác biệt về phân quyển; bản 75 trang này nên được tra cứu kèm các bản đầy đủ hơn để đối chiếu chỗ tàn khuyết. Đặt trong dòng Dịch học Thanh đại, 焦循 đại diện cho lối giải thích có hệ thống bằng số học, khác với truyền thống nghĩa lý của Trình Di hay tượng số của Hán Nho; biết tới 周易補疏 giúp người học thấy được một nhánh quan trọng của Dịch học khảo chứng, đồng thời nhận ra những giới hạn khảo cứu do tình trạng văn bản không toàn vẹn.