Chu Dịch Hằng Giải, tập 5 (周易恒解)

Giới thiệu

原書有些字跡不清、有些頁殘 古籍

Tác giả: (清)劉沅撰 Số trang (bản quét): 157 Chủ đề: 中國 · 古代 · 易類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02072357.cn/02072357.cn.pdf

Đánh giá

周易恒解 là bộ chú giải Kinh Dịch của Lưu Nguyên (1768–1855), hiệu Nguyên Trường, người Song Lưu, Tứ Xuyên, sống trọn đời dưới triều Thanh. Ông nổi danh với sự nghiệp xiển dương Nho học và Đạo gia, để lại một khối trước tác lớn, trong đó 周易恒解 thuộc nhóm tác phẩm giải kinh theo lối "hằng giải" — nghĩa là giảng sao cho thông suốt, bình dị, gần với tinh thần tu dưỡng hơn là khảo chứng ngữ văn. Bộ này thường được xếp cùng hệ thống với những sách ông viết về các kinh khác, phản ánh khuynh hướng dung hoà Nho và Đạo, chú trọng nghĩa lý hơn tượng số. Việc quy về Lưu Nguyên nhìn chung được học giới chấp nhận, ít tranh cãi; niên đại thành thư có thể đặt trong nửa đầu thế kỷ XIX, song chi tiết từng quyển thường không được ghi rõ.

Về truyền bản, bản đang lưu là khắc bản Hán văn, chỉ còn quyển thứ năm trong tổng số các quyển, gồm 157 trang, thuộc loại 古籍 khai thác từ nguồn số hoá. Tình trạng "nguyên thư hữu ta tự tích bất thanh, hữu ta hiệp tàn" cho thấy bản gốc đã sờn mòn, một số chỗ chữ không đọc được và vài tờ rách mất góc. Người tra cứu nên đối chiếu với các bản đầy đủ hơn nếu cần tra cứu toàn văn, vì thiếu hụt cục bộ có thể ảnh hưởng đến việc khảo dị văn.

Vị trí của 周易恒解 trong dòng Dịch học đời Thanh không thuộc nhóm khảo chứng Hán học nặng nề của Huệ Đống, Trương Huệ Ngôn, mà nghiêng về phái nghĩa lý kế thừa Trình Di, Chu Hy có pha thêm màu sắc Đạo gia. Với người nghiên cứu Dịch học cận đại, bộ này là mẫu tiêu biểu cho cách đọc kinh như công cụ tu thân dưới triều Thanh, đồng thời phản ánh con đường dung hợp tam giáo phổ biến trong giới văn nhân đương thời.