Chu Dịch Hằng Giải, tập 2 (周易恒解)

Giới thiệu

原書有些字跡不清、有些頁殘 古籍

Tác giả: (清)劉沅撰 Số trang (bản quét): 119 Chủ đề: 中國 · 古代 · 易類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02072354.cn/02072354.cn.pdf

Đánh giá

周易恒解 của Lưu Nguyên (1768–1855), tự Chỉ Đường, hiệu Ngột Trai, người Song Lưu, Tứ Xuyên, là bộ chú giải Chu Dịch theo lối "hằng giải" — luận giải nghĩa kinh theo tinh thần xuyên suốt, đặt trọng tâm vào sự hòa hợp giữa tượng số và nghĩa lý thay vì bám chặt vào một truyền thống chú thích đơn nhất. Lưu Nguyên vốn là nhà Nho dung hợp tam giáo, soạn nhiều sách giảng giải kinh điển (Thập tam kinh hằng giải), trong đó phần Dịch chiếm vị trí riêng. Bộ này được đưa vào các tùng thư Hằng giải và sau đó lưu hành phổ biến qua nhiều lần khắc in khác nhau, nên các bản in về sau có thể khác biệt đôi chút trong phân quyển, thứ tự thiên mục và cách sắp phụ chú.

Bản đang lưu ở đây là phần thứ hai, 119 trang, tiếng Trung, xếp vào loại Kinh Dịch trong kho. Đáng lưu ý là bản số hóa có tình trạng "nguyên thư hữu ta tự bất thanh, hữu ta hiệp tàn" — một số chữ mờ, một số trang khuyết, ảnh hưởng tới khả năng đối chiếu dị văn. Việc quy thuộc bộ sách này cho Lưu Nguyên nhìn chung được học giới chấp nhận, ít tranh cãi, dù niên đại thành thư và các lần khắc in cụ thể vẫn cần khảo sát thêm trên từng bản.

Người học Kinh Dịch cần biết tới 周易恒解 vì đây là một trong những bộ chú giải thời Thanh thể hiện quan điểm dung hòa giữa truyền thống đọc Dịch như sách bói toán và cách đọc Dịch như sách triết học luân lý. Vị trí của nó trong dòng chú giải đời Thanh đủ đặc thù để đối chiếu với các nhà đồng thời như Tiêu Tuần, Huệ Đống hay Trương Huệ Ngôn, nhất là khi đề cập tới chủ đề tượng số và nghĩa lý. Bản số hóa tuy khuyết chữ vẫn hữu ích cho tra cứu văn bản, song không nên dùng làm bản chuẩn khi cần trích dẫn chính xác.