Tử Hạ Dịch Truyện Thích Tồn (子夏易傳釋存)

Giới thiệu

原書有些字跡不清、有些頁殘 古籍

Tác giả: (清)吳騫撰 Số trang (bản quét): 68 Chủ đề: 中國 · 古代 · 易類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02072327.cn/02072327.cn.pdf

Đánh giá

子夏易傳釋存 là bộ sách thuộc mảng Dịch học đời Thanh, gắn với truyền thống chú giải kinh Dịch theo lối khảo cứu văn bản. Tên sách cho thấy nội dung xoay quanh 子夏易傳, một văn bản xưa nay vẫn mang tiếng nghi vấn về tác giả: tuy mang tên Bốc Thương Tử Hạ, học trò Khổng Tử, nhưng giới nghiên cứu từ lâu cho rằng khó tin, phần lớn xem đây là tác phẩm ngụ thác đời Hán hoặc muộn hơn, còn phân chia cụ thể thì chưa ngã ngũ. Chữ 釋存 trong tựa gợi rằng Ngô Khiên muốn phân biệt cái còn giữ được với cái đã mất của bản truyền ấy, tức lối viết có tính bảo tồn và biện chính.

Ngô Khiên (吳騫) là học giả Chiết Tây đời Thanh, nổi về tàng thư và khảo chứng, làm việc nhiều với các bản Dịch cổ. Việc quy thuộc bản này cho ông căn cứ trên đề tác giả ghi trong sách; mức độ tin cậy cần đặt cạnh thực tế nhiều văn bản Dịch học đời Thanh được sao chép, bổ tập qua nhiều đời và thường mất dấu người nhuận sắc ban đầu. Đây là điểm nên xét khi dùng bản, thay vì coi mọi phần đều xuất phát trực tiếp từ tay Ngô Khiên.

Bản đang lưu chỉ 68 trang, lại có ghi chú rằng nguyên thư có chỗ chữ mờ và một số tờ rách. Với dung lượng ấy, nhiều khả năng đây là một phần trích hoặc bản lưu cụt của tác phẩm hoàn chỉnh, chứ không phải toàn bộ. Dị bản và tình trạng khuyết tổn như vậy khiến việc đối chiếu với các bản in khác trở nên cần thiết trước khi trích dẫn; người đọc có thể đối chiếu với các bộ Dịch học cùng thời để định vị phần còn giữ được. Trong truyền thống chú giải Tử Hạ Dịch truyện, mảng sách đời Thanh là khâu nối giữa khảo chứng và kinh học, nên vị trí của nó chủ yếu ở bình diện văn bản học và sử liệu học, không nằm ở giá trị kinh điển riêng.