Dịch Kinh Khuê Nhất (quyển 10)

Giới thiệu

Cuốn sách 'Dịch Kinh Quy Nhất' (quyển 10) là một tài liệu cổ thuộc thể loại Kinh Dịch của Trung Quốc, chuyên sâu về việc khảo cứu nguyên lý biến hóa của vũ trụ và triết lý nhân sinh. Tác phẩm này được xếp vào nhóm sách nghiên cứu về Dịch học, phân tích các quẻ, hào nhằm tìm ra quy luật thống nhất của mọi hiện tượng. Đây là bản cổ với một số trang chữ mờ hoặc khuyết, nhưng vẫn giữ được những nội dung cốt lõi về tư tưởng âm dương, ngũ hành và đạo trị quốc. Quyển thứ mười này có thể tập trung vào các kết luận tổng quát về sự thống nhất của Dịch lý.

Nhan đề gốc: 易經揆一(十) Tác giả: (清)梁錫璵撰 Số trang (bản quét): 63 Chủ đề: 中國 · 古代 · 易類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02072304.cn/02072304.cn.pdf

Đánh giá

Dịch Kinh Khuê Nhất (易經揆一) là một bộ chú giải Kinh Dịch, do Lương Tích Dư (梁錫璵) đời Thanh soạn. Cách đặt tựa cho thấy sách thuộc lối "khuê nhất" — lấy một nguyên lý làm mối quy về cho muôn quẻ muôn hào, tức khuynh hướng tìm cái nhất quán xuyên suốt thay vì giải nghĩa rời rạc từng quái. Đây là dòng Dịch học nghiêng về nghĩa lý hơn là tượng số, tuy việc phân loại cụ thể còn tuỳ bản và tuỳ người đọc.

Về tác giả và niên đại, dữ kiện hiện có chỉ ghi "(清) 梁錫璵撰", đủ để định vị tác phẩm vào thời Thanh, nhưng không cho biết năm sinh năm mất hay quê quán. Lương Tích Dư không thuộc hàng danh gia được nhắc nhiều trong các sử liệu Dịch học, nên ở đây chỉ nên nói: tác giả là người đời Thanh, sách lưu hành trong giới đọc Dịch thời Thanh và sau đó, mức độ chắc chắn của việc quy thuộc dừng ở dòng đề tác giả trên bản lưu.

Bản đang xét là quyển thứ mười, dạng bản in cũ còn lại trong kho, số trang khiêm tốn, có chữ mờ và trang khuyết. Điều đó đặt ra vấn đề truyền bản: đây là một phần rời của bộ nhiều quyển, không phải toàn bộ, và không có thông tin về việc bộ đầy đủ đã được khắc in mấy lần, có dị bản nào khác giữa các lần in hay không. Người dùng bản số hoá này nên xem phần đang có như một mảnh của văn bản lớn hơn, chứ không phải một trước tác độc lập.

Vị trí của nó trong truyền thống nằm ở chỗ: nó là một mẫu của loại sách chú giải tổng hợp thời Thanh, giúp thấy cách học trò đương thời gom quẻ hào về một mối lý. Với người nghiên cứu Dịch học, biết tới nó hữu ích khi muốn khảo dòng nghĩa lý đời Thanh bên cạnh những bộ lớn hơn; còn nội dung cụ thể của quyển này thì không thể bàn tới nếu chưa đọc bản gốc.