Chu Dịch Bản Nghĩa Chú, tập 5 (周易本義註)

Giới thiệu

原書有些字跡不清、有些頁殘 古籍

Tác giả: (清)胡方撰 Số trang (bản quét): 81 Chủ đề: 中國 · 古代 · 易類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02072219.cn/02072219.cn.pdf

Đánh giá

Chu Dịch bản nghĩa chú là một trong những bộ chú giải Kinh Dịch theo lối "bản nghĩa", tức lấy việc làm sáng nghĩa chữ và mạch văn của kinh truyện làm trọng tâm, chứ không nghiêng về tượng số hay chiêm nghiệm. Tác phẩm ghi tên Hồ Phương đời Thanh, song hiện chưa thấy dữ kiện thư mục cho phép xác định rõ hơn năm sinh năm mất hay quê quán của tác giả, cũng không loại trừ khả năng có sự lẫn lộn trong quy thuộc giữa các bản cùng tựa. Việc đề "Ngũ" sau tựa cho thấy đây là một quyển trong bộ nhiều tập, nhưng số trang lưu trữ (81) không đủ để suy ra đây là toàn bộ hay chỉ một phần của bộ sách.

Bản đang xét là bản tiếng Trung, thuộc kho Kinh Dịch, có tình trạng vật lý không nguyên vẹn: một số chữ mờ không đọc được, một số trang rách. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị sử dụng của bản số hoá, vì người đọc không thể kiểm chứng toàn bộ văn bản chú giải ở những chỗ khuyết. Về truyền bản, các tác phẩm chú giải Kinh Dịch đời Thanh thường lưu hành qua nhiều ngả: khắc in riêng, nhập vào tùng thư, hoặc được chép lại trong các bộ Dịch học tổng hợp. Khi tựa đề có thêm hậu tố số tập như trường hợp này, người tra cứu nên đối chiếu với thư mục các bộ Dịch chú đời Thanh để xác định tác phẩm nằm trong bộ nào. Sự trùng tựa với các bộ "bản nghĩa" khác (như Chu Dịch bản nghĩa của Chu Hy và các sách chú giải theo đó) cũng là điểm cần lưu ý, bởi dễ nhầm giữa tác phẩm độc lập và sách chú giải phái sinh.

Giới nghiên cứu Dịch học vẫn còn để ngỏ nhiều câu hỏi về những văn bản loại này: quy tác giả đôi khi được gán muộn, niên đại soạn có thể lệch với niên đại in, và dị văn giữa các bản chép tay thường đáng kể. Với dữ kiện hiện có, nên tiếp cận tài liệu này như một bản chú giải đời Thanh thuộc nhánh "bản nghĩa", dùng để tham chiếu chứ không nên xem là văn bản chuẩn về Kinh Dịch.