Chu Dịch Ngoại Truyện, tập 1 (周易外傳)

Giới thiệu

原書有些字跡不清、有些頁殘 古籍

Tác giả: (清)王夫之撰 Số trang (bản quét): 147 Chủ đề: 中國 · 古代 · 易類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02072181.cn/02072181.cn.pdf

Đánh giá

周易外傳 là tác phẩm của Vương Phu Chi (1619–1692), tự Nhi Nông, người Hành Dương, sống trọn đời dưới triều Minh và đầu Thanh. Ông là một trong những tên tuổi lớn cuối cùng của tư tưởng Nho học truyền thống, trước khi khảo chứng học đời Thanh chiếm ưu thế, và trước tác của ông trải rộng nhiều kinh, từ Kinh Dịch, Kinh Thi đến Xuân Thu, Tứ thư. Riêng về Dịch, ông còn để lại bộ Chu Dịch đại toàn và các ghi chú đọc Dịch, trong đó 周易外傳 thuộc nhóm những văn bản triển khai tư tưởng Dịch ra ngoài phạm vi kinh truyện — chữ "ngoại truyện" hàm ý lối bàn rộng chứ không chỉ bám vào quái từ, hào từ. Việc quy tác giả cho văn bản này được học giới nói chung chấp nhận, tuy niên đại thành thư và thứ tự các thiên trong nội bộ tác phẩm vẫn còn chỗ phải bàn.

Bản đang lưu ở đây là phần thứ nhất của 周易外傳, dạng ấn bản chữ Hán, 147 trang. Đây rõ ràng thuộc một bộ nhiều tập, không phải toàn bộ tác phẩm. Phần mô tả ghi nguyên bản có chỗ chữ không rõ, có trang tàn khuyết, phản ánh tình trạng của một bản in cũ đã qua tay, ảnh hưởng tới khả năng đối chiếu dị văn. Truyền bản 周易外傳 nói chung từng được khắc in lại nhiều lần trong các tùng thư đời Thanh và Dân quốc, nên giữa các bản thường có sai dị về chữ và thứ tự thiên; người đọc bản số hóa này nên ý thức rằng mình đang tiếp xúc với một ấn bản cụ thể, có thể khác bản được dùng trong các nghiên cứu hiện đại.

Vị trí của 周易外傳 trong dòng Dịch học là ở chỗ nó không thuộc loại chú giải kinh văn theo lối Hán–Đường mà nặng về nghĩa lý, gắn với đường hướng Tống Nho mà Vương Phu Chi kế thừa rồi phê phán. Người học Dịch muốn theo dõi cách một tư tưởng gia cuối Minh đọc lại kinh điển, hoặc muốn đối chiếu với các bộ nghĩa lý khác trong cùng truyền thống, thường phải kể đến tác phẩm này. Tập đang lưu chỉ là một phần, nên muốn dùng được cần tìm thêm các phần còn lại của bộ.