Chu Dịch Nội Truyện, tập 9 (周易內傳)

Giới thiệu

原書有些字跡不清、有些頁殘 古籍

Tác giả: (清)王夫之撰 Số trang (bản quét): 129 Chủ đề: 中國 · 古代 · 易類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02072178.cn/02072178.cn.pdf

Đánh giá

周易內傳 của Vương Phu Chi (1619–1692) là bộ chú giải Kinh Dịch theo lối "nội truyện", tức phần diễn giải kinh văn và thoán, tượng đặt liền mạch trong một hệ thống, khác với lối chú từng câu rời rạc của các nhà Hán Đường. Vương Phu Chi tự Nhi Nông, hiệu Thuyền Sơn, người Hành Dương, sống trọn đời trong khoảng Minh mạt Thanh sơ, từng tham gia kháng Thanh rồi lui về trước tác; ông để lại một khối lượng lớn trước tác triết học và kinh học, trong đó Dịch học giữ vị trí trọng yếu. Việc quy thuộc 周易內傳 cho ông nhìn chung được học giới chấp nhận, tuy niên đại thành thư và tình trạng các bản thảo còn nhiều điểm phải bàn.

Điểm cần lưu ý về truyền bản: trước tác của Vương Phu Chi phần lớn không được khắc in trong đời ông, mãi đến các bộ toàn tập như Thuyền Sơn di thư mới được tập hợp và in lại, nên văn bản lưu hành ngày nay phụ thuộc vào các lần hiệu khám về sau. Bản đang được mô tả ở đây là một phần trong cụm 周易內傳 chia theo số, 129 trang, tiếng Trung, và chính người lập biểu ghi đã cảnh báo nguyên bản có chỗ chữ mờ, có tờ rách. Điều đó có nghĩa bản số hóa này không nên được dùng làm căn cứ duy nhất cho việc hiệu đính, mà cần đối chiếu với các bản in trong toàn tập.

Trong dòng Dịch học của Vương Phu Chi, 周易內傳 thường được đọc cùng 周易外傳 và 周易稗疏; nếu bản ngoại truyện thiên về khai triển nghĩa lý và quan hệ giữa Dịch với vũ trụ luận, thì bộ nội truyện bám sát văn bản kinh truyện hơn. Với người nghiên cứu, tài liệu này thuộc nhóm tư liệu cần biết khi tìm hiểu Dịch học thời Minh Thanh, đặc biệt là hướng tiếp cận lấy khí và lý giải các hào, quái theo lập trường triết học của tác giả.