Chu Dịch Thuyết Lược, tập 4 (周易說略)

Giới thiệu

原書有些字跡不清、有些頁殘 古籍

Tác giả: (清)張爾岐撰 Số trang (bản quét): 126 Chủ đề: 中國 · 古代 · 易類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02072165.cn/02072165.cn.pdf

Đánh giá

Trương Nhĩ Kỳ (張爾岐, 1612–1677) là học giả đời Thanh sơ, người Sơn Đông, nổi tiếng với các trước tác về lễ học và kinh học; ông từng soạn Nghi lễ Trịnh chú cú đậu và để lại tập Chu Dịch thuyết lược này. Việc quy thuộc tác phẩm cho Trương Nhĩ Kỳ trên bản đang lưu không có gì đáng ngờ trong giới nghiên cứu, tuy niên đại thành thư cụ thể chưa được ấn định dứt khoát — thường được đặt trong khoảng giữa thế kỷ XVII, gắn với giai đoạn ông về ở ẩn và chuyên tâm trước thuật.

Về vị trí học thuật, Chu Dịch thuyết lược thuộc dòng chú giải kinh Dịch theo lối nghĩa lý, kế thừa tinh thần Trình Di mà ít sa vào tượng số, đặt nặng việc lấy lời Kinh để nói cái dụng của quẻ hào. Trong bối cảnh Dịch học đời Thanh vốn chia rẽ giữa phái tượng số và phái nghĩa lý, tác phẩm đứng về phía sau, và người học Dịch thường đối chiếu nó với các bộ cùng thời như Chu Dịch đại toàn để thấy cách người Thanh sơ đọc lại truyền thống Tống Nho. Đây là lý do chính khiến một bộ thuyết lược gọn nhẹ vẫn có chỗ đứng trong thư mục Dịch học.

Bản đang lưu mang ký hiệu (四), tức là phần thứ tư trong một bộ nhiều tập, hiện chỉ còn 126 trang, tiếng Trung, xếp vào mục Kinh Dịch. Mô tả ghi nhận tình trạng bản gốc có chỗ chữ mờ, có trang khuyết, cho nên đây nhiều khả năng là bản chụp từ một khắc bản cũ hoặc bản sao đời sau đã sứt mẻ, không phải toàn bộ. Các dị bản và tình trạng văn bản đầy đủ của Chu Dịch thuyết lược vẫn cần đối chiếu thêm với mục lục thư chí đời Thanh và các bản khác lưu ở Trung Quốc đại lục và Đài Loan, chứ riêng tập bốn này không đủ để dựng lại diện mạo toàn bộ tác phẩm.