Chu Dịch Thiền Giải, tập 5 (周易禪解)

Giới thiệu

原書有些字跡不清、有些頁殘 古籍

Tác giả: (明)釋智旭撰 Số trang (bản quét): 125 Chủ đề: 中國 · 古代 · 易類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02072131.cn/02072131.cn.pdf

Đánh giá

Âm Dịch thiền giải của Thích Trí Húc, tức Ngẫu Ích đại sư (1599–1655), là bộ chú giải Kinh Dịch đứng từ lập trường Phật giáo, cụ thể là tư tưởng Thiên Thai và Tịnh Độ, chứ không theo lối tượng số hay nghĩa lý Nho gia truyền thống. Tác phẩm nằm trong dòng "dĩ Phật giải Dịch" nở rộ cuối Minh đầu Thanh, khi các tăng sĩ và cư sĩ tìm cách đọc Dịch như một văn bản chỉ dẫn tu chứng. Việc quy thuộc cho Ngẫu Ích hầu như không gây tranh cãi trong giới nghiên cứu, vì ông tự ghi rõ duyên khởi soạn bộ này trong các trước tác và niên phổ của mình.

Truyền bản khá phức tạp. Bản khắc đầu tiên ra đời sau khi tác giả mất không lâu, nhưng qua các đời in lại về sau, văn bản có ít nhiều dị đồng và một số quyển từng bị thất lạc rồi được bổ khuyết từ các bản khác. Bản đang lưu ở đây là quyển thứ năm trong một bộ nhiều tập, chỉ 125 trang, và chính mô tả kho đã ghi nhận tình trạng bản in không được sạch: nhiều chỗ chữ mờ, có trang rách. Người đọc bản số hoá này nên lưu ý rằng những đoạn khuyết ấy không phải do bản gốc mà do bản được scan.

So với các bộ Dịch giải cùng thời như của Lai Tri Đức hay phương Tây hoá sau này, Trí Húc đặt trọng tâm vào việc quán chiếu quẻ hào như công án tu tập, nên bộ sách vừa thuộc Dịch học vừa thuộc văn liệu Phật giáo. Người nghiên cứu giao thoa Nho–Phật thời Minh Thanh khó bỏ qua nó; còn ai chỉ tìm chú giải nghĩa lý Nho gia thì cần đọc kèm một bộ khác để đối chiếu.