Chu Dịch Thiền Giải, tập 4 (周易禪解)

Giới thiệu

原書有些字跡不清、有些頁殘 古籍

Tác giả: (明)釋智旭撰 Số trang (bản quét): 81 Chủ đề: 中國 · 古代 · 易類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02072130.cn/02072130.cn.pdf

Đánh giá

周易禪解 của Trí Húc (Thích Trí Húc, 1599–1655), người được biết trong Phật giáo Trung Quốc với pháp danh Ngẫu Ích Trí Húc, là một bộ chú giải Kinh Dịch viết từ lập trường Thiền tông. Đây là tác phẩm thuộc dòng "dĩ Thiền giải Dịch" – dùng giáo lý nhà Phật để cắt nghĩa kinh văn Nho gia – một hướng tiếp cận chỉ nở rộ vào cuối Minh, khi các tăng sĩ vận động giữa nhiều truyền thống tư tưởng. Ở dạng đang lưu, đây là phần thứ tư của một bộ nhiều tập, gồm 81 trang, và tình trạng bản in có chỗ mờ, chỗ mất trang.

Tên sách ghi tác giả là Thích Trí Húc, soạn vào đời Minh. Việc quy thuộc này không gây tranh luận lớn trong giới nghiên cứu: Trí Húc là tác giả được ghi nhận của bộ 周易禪解, và các thư mục Phật giáo lẫn các sách khảo về Dịch học đời Minh đều nhất trí. Khó khăn nằm ở phương diện truyền bản hơn là tác quyền.

Bản lưu hành của 周易禪解 chủ yếu đến qua các bản khắc lại đời Thanh và các bộ tùng thư, không có một bản gốc đời Minh còn nguyên vẹn. Tình trạng "原書有些字跡不清、有些頁殘" ghi trong mô tả là vấn đề thường gặp với tài liệu số hoá từ bản cũ, đặc biệt ở những trang chép tay hoặc in mờ. Vì vậy, khi đối chiếu các bản, hiện tượng dị văn và khuyết văn không tránh khỏi; người dùng tài liệu này nên biết rằng phần đang có là một đoạn trích trong tổng thể, không đứng độc lập.

Đối với người học Dịch, 周易禪解 nằm trong nhóm các bộ chú giải kết hợp Nho với Phật đương thời, đáng chú ý như một ví dụ về giao thoa tư tưởng cuối Minh. Bản thân sách không thuộc hệ thống chú giải chính thống của Nho gia, mà thuộc dòng "dĩ Phật nhập Dịch". Việc tài liệu được phân loại dưới 易類 trong kho phản ánh thực tế nội dung là chú giải Kinh Dịch, dù tác giả viết với mục đích tu chứng Chỉ Quán.