Chu Dịch Thiền Giải, tập 1 (周易禪解)

Giới thiệu

原書有些字跡不清、有些頁殘 古籍

Tác giả: (明)釋智旭撰 Số trang (bản quét): 147 Chủ đề: 中國 · 古代 · 易類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02072127.cn/02072127.cn.pdf

Đánh giá

《周易禪解》là tác phẩm chú giải Kinh Dịch của Thích Trí Húc (1599–1655), pháp danh Ngẫu Ích, một trong những vị tăng có ảnh hưởng lớn nhất của Phật giáo Trung Quốc cuối Minh đầu Thanh. Ông thuộc dòng Thiên Thai, nhưng tư tưởng lại dung hợp nhiều truyền thống, và việc chú giải Kinh Dịch bằng lăng kính nhà Phật khiến tác phẩm đứng vào dòng "dĩ Phật giải Dịch" — cách tiếp cận đã có tiền lệ từ thời Tống nhưng đến Ngẫu Ích mới thành hệ thống. Sách không thuần là trước tác Nho gia, cũng không hẳn là luận giải Phật học thuần tuý; người đọc cần biết điều này để không đặt kỳ vọng sai về giọng điệu.

Tác phẩm ra đời muộn trong đời Ngẫu Ích, khoảng những năm cuối đời ông, và được truyền lại qua hệ thống khắc in của Phật giáo lẫn các bản in Nho gia đời Thanh. Việc quy thuộc cho Thích Trí Húc nhìn chung ít gây tranh cãi trong học giới, dù niên đại thành thư cụ thể và trình tự các quyển vẫn còn được bàn lại. Tình trạng bản lưu hành cũng phức tạp: các bản khắc in khác nhau có dị văn và mức độ đầy đủ không đồng nhất, nên khi đối chiếu cần lưu ý bản nào đang dùng.

Bản đang lưu tại đây chỉ có 147 trang, lại thêm ghi nhận về chữ mờ và trang tàn, nên khó đánh giá mức độ trọn vẹn. Nhiều khả năng đây là phần đầu của một bộ lớn hơn — tựa có ký hiệu (一) gợi ý vậy — và người dùng nên đối chiếu với các bản khác nếu cần toàn văn. Với người học Kinh Dịch lẫn Phật học Trung Quốc, 《周易禪解》vẫn là một trong những bộ chú giải đáng biết, không phải vì nó phổ biến trong truyền thống Nho gia, mà vì nó cho thấy một ngả đọc Kinh Dịch gắn với Thiền môn, đồng thời phản ánh rõ tư tưởng dung hội Tam giáo thời Minh mạt.