Chu Dịch Thời Hợp Luận (thập bát)
Thông tin thư mục tham khảo từ archive.org.
Giới thiệu
Cuốn sách 'Chu Dịch Thời Luận Hợp Biên' (quyển 18) là một tác phẩm cổ thuộc thể loại Dịch học của Trung Quốc. Nội dung chính của sách xoay quanh việc nghiên cứu và luận giải Kinh Dịch, tập hợp các thuyết giảng về Dịch lý qua các thời kỳ. Sách được biên soạn dưới dạng hợp biên, nhằm cung cấp cái nhìn tổng quan về sự biến hóa của âm dương, bát quái và các nguyên lý triết học phương Đông. Tài liệu này có niên đại cổ và hiện được lưu trữ tại các thư viện số, tuy nhiên bản gốc có một số trang chữ mờ hoặc bị khuyết. Đây là nguồn tư liệu quý cho những ai muốn tìm hiểu sâu về tư tưởng Dịch học Trung Hoa cổ đại.
Nhan đề gốc: 周易時論合編(十八) Tác giả: (明)方孔炤撰 Số trang (bản quét): 117 Chủ đề: 中國 · 古代 · 易類
Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02072126.cn/02072126.cn.pdf
Đánh giá
Chu Dịch Thời Hợp Luận (周易時論合編) là bộ Dịch học hợp biên quy mô lớn, gắn với tên Phương Khổng Chiếu (方孔炤, 1591–1655) đời Minh. Cần phân biệt: phần lớn học giới coi công trình này là thành quả chung của một dòng học gia đình họ Phương ở Đồng Thành, trong đó con trai ông là Phương Dĩ Trí (方以智) — người nổi tiếng với Tính Mệnh Cổ và Đông Tây Quân — có phần biên tập, bổ sung đáng kể. Cách quy thuộc phổ biến nhất vẫn đề tên Phương Khổng Chiếu, nhưng mức độ đóng góp của từng người trong gia tộc đến nay vẫn là điểm bàn cãi.
Tên sách cho thấy hướng tiếp cận: "thời luận" tức luận giải Dịch theo thời, "hợp biên" tức tập hợp nhiều nguồn lại thành một thể. Đây là dòng Dịch học triết lý, không thuần tượng số cũng không thuần nghĩa lý, mà tìm cách dung hòa hai lối và mở rộng sang vũ trụ luận, lịch pháp, khí hóa. Vị trí của nó nằm trong mạch tư tưởng cuối Minh, khi Dịch học bị cuốn vào các vấn đề thiên văn, lịch toán và bản thể luận.
Về truyền bản, bộ sách từng bị liệt vào loại có tư tưởng bất lợi dưới triều Thanh, nên lưu hành hạn chế trong một thời gian dài; các bản còn lại đa phần là bản in đời sau hoặc ảnh chụp từ bản khắc cũ, thiếu toàn vẹn. Quyển thứ mười tám mà bản đang lưu giữ đại diện chỉ là một phần của bộ, không phải toàn thư — người tra cứu cần ý thức rõ điều này để không nhầm lẫn khi trích dẫn theo quyển.
Điểm cần lưu tâm khi dùng bản số hóa: mô tả gốc ghi rõ một số chữ mờ, một số trang khuyết (原書有些字跡不清、有些頁殘). Vì vậy những chỗ dị văn hoặc thiếu hụt trong bản này là do tình trạng bản khắc, không hẳn phản ánh nguyên tác. Ai muốn dùng cho nghiên cứu văn bản nên đối chiếu với các bản khác của cùng bộ, thay vì chỉ dựa vào một bản Archive.org.