Chu Dịch Thời Luận Hợp Biên, tập 13 (周易時論合編)

Giới thiệu

原書有些字跡不清、有些頁殘 古籍

Tác giả: (明)方孔炤撰 Số trang (bản quét): 162 Chủ đề: 中國 · 古代 · 易類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02072121.cn/02072121.cn.pdf

Đánh giá

周易時論合編 là bộ trước tác về Kinh Dịch của Phương Khổng Chiếu (方孔炤, 1591–1655), danh thần cuối Minh, thân phụ của Phương Dĩ Trí (方以智) — tác giả Thông Nhã. Sách thuộc dòng Dịch học đời Minh, khuynh hướng dung hợp tượng số với nghĩa lý, chịu ảnh hưởng của truyền thống gia học họ Phương ở Đồng Thành. Dữ kiện thư mục chỉ ghi "方孔炤撰", nhưng giới nghiên cứu từ lâu đã đặt vấn đề về vai trò của Phương Dĩ Trí trong việc biên tập và bổ sung; mức độ đóng góp của mỗi người giữa hai cha con vẫn còn được bàn, cách hiểu phổ biến hiện nay xem Phương Khổng Chiếu là chủ biên, còn Phương Dĩ Trí tham dự san định.

Đây không phải một quyển độc lập mà là một phần trong bộ lớn — ký hiệu "(十三)" trên tựa cho thấy bản đang lưu là tập thứ mười ba của 合編. Bản này chỉ có 162 trang, lại là bản điện tử chụp từ 古籍, phần mô tả ghi rõ có chỗ chữ mờ và có trang tàn khuyết, nên khi dùng cần đối chiếu với các bản khắc khác nếu có điều kiện. Ngôn ngữ bản lưu là tiếng Trung; bản này chưa qua dịch, người đọc cần cổ văn và kiến thức Dịch học mới xử lý được.

Vị trí của bộ sách trong truyền thống Dịch học Minh mạt khá rõ: nó thuộc nhóm trước tác tìm cách tổng hợp các ngả tượng số (Hà Đồ, Lạc Thư, quái khí) với lối giải nghĩa thiết thực, đặt trong bối cảnh khủng hoảng tư tưởng cuối triều. Người muốn tìm hiểu Dịch học đời Minh–Thanh chuyển tiếp, đặc biệt dòng Đồng Thành, khó bỏ qua bộ này; tuy nhiên vì bản đang có là bản tàn, nên nó hữu dụng hơn như tư liệu truyền bản và hiệu khám hơn là bản dùng để thông đọc trọn vẹn.