Chu Dịch Thời Luận Hợp Biên, tập 6 (周易時論合編)

Giới thiệu

原書有些字跡不清、有些頁殘 古籍

Tác giả: (明)方孔炤撰 Số trang (bản quét): 94 Chủ đề: 中國 · 古代 · 易類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02072114.cn/02072114.cn.pdf

Đánh giá

方孔炤 (1591–1655), tự Tiềm Phu, người Đồng Thành, An Huy, đỗ tiến sĩ thời Vạn Lịch, làm quan trải qua nhiều chức vụ và từng bị cách chức rồi phục hồi dưới triều Sùng Trinh. Ông thuộc phái Dịch học lấy tượng số làm nền, có liên hệ với truyền thống Ngu Phiên, Kinh Phòng mà sau này con trai ông là Phương Dĩ Trí kế thừa và phát triển trong 周易時論合編. Cuốn mang ký hiệu (六) trong bộ là một phần của bộ sách lớn, song dữ kiện hiện có không cho biết chính xác đây là quyển thứ sáu trong cấu trúc tổng thể vốn được chia theo số quyển khác nhau giữa các bản in.

Về quy tắc tác giả, bản lưu hành ghi "Phương Khổng Chiếu soạn", nhưng giới nghiên cứu từ lâu vẫn xem đây là tác phẩm có đóng góp của cả Phương Dĩ Trí, người hoàn thiện và chú giải thêm sau khi cha qua đời. Việc phân định chính xác phần nào của ai còn là vấn đề chưa ngã ngũ, bởi các bản khắc khác nhau ghi đề tựa và lời bạt không thống nhất. Cách hiểu phổ biến nhất là Phương Khổng Chiếu khởi thảo, Phương Dĩ Trí nhuận sắc và bổ sung.

Đây là văn bản tiếng Trung, thuộc dòng Dịch học tượng số thời Minh mạt, đối thoại với các bộ cùng thời như 周易集解 hay các trước tác của Lai Tri Đức. Bản đang lưu rõ ràng là bản số hóa từ một bản khắc cũ, tình trạng mô tả cho thấy nhiều chỗ chữ mờ và trang khuyết, nên việc đối chiếu dị văn với các bản khác là cần thiết nếu muốn dùng cho nghiên cứu văn bản. Với người học Dịch, bộ này đáng chú ý vì nối liền mạch tượng số từ Hán Nguỵ tới tư duy thời Minh mạt, đồng thời cho thấy cách một dòng học phái đọc lại kinh điển trong bối cảnh chính trị đương thời.