Chu Dịch Thời Luận Hợp Biên (tập 2)

Giới thiệu

Cuốn sách cổ "Chu Dịch Thời Luận Hợp Biên" (quyển 2) là một tác phẩm thuộc thể loại Kinh Dịch của Trung Quốc cổ đại. Nội dung chính của sách xoay quanh việc luận giải và hợp biên các học thuyết về Chu Dịch, một trong những kinh điển quan trọng của văn hóa phương Đông. Tài liệu này được lưu trữ dưới dạng sách cổ, tuy nhiên có một số trang chữ mờ và vài trang bị hỏng, ảnh hưởng đến việc đọc. Đây là nguồn tư liệu quý cho những ai nghiên cứu về triết học, vũ trụ quan và biểu tượng trong văn hóa Trung Hoa cổ.

Nhan đề gốc: 周易時論合編(二) Tác giả: (明)方孔炤撰 Số trang (bản quét): 82 Chủ đề: 中國 · 古代 · 易類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02072110.cn/02072110.cn.pdf

Đánh giá

Chu Dịch Thời Luận Hợp Biên (周易時論合編) là một bộ sách luận giải Kinh Dịch, gắn với tên Phương Khổng Chiếu (方孔炤, 1590–1655), nhân vật cuối Minh đầu Thanh. Việc quy thuộc này cần đặt trong bối cảnh dòng họ Phương ở Đồng Thành (An Huy) vốn có truyền thống Dịch học: con ông là Phương Dĩ Trí (方以智), tác giả Thông Nhã, cũng nổi tiếng về Dịch và khoa học tự nhiên. Giới nghiên cứu nay thường cho rằng tác phẩm có sự tham dự của cả cha lẫn con cùng một số người trong gia tộc hoặc môn hạ, nên không loại trừ khả năng bản ghi "Phương Khổng Chiếu soạn" chỉ phản ánh vai trò chủ biên; mức độ đóng góp của từng người còn được bàn lại.

Tựa sách cho thấy hai thao tác chủ đạo: luận theo "thời" và "hợp biên". Lối "thời luận" đọc Dịch gắn với thời thế, vận hội, biến dịch; lối "hợp biên" tập hợp, đối chiếu các nhà chú giải qua nhiều đời. Đây là cách làm phổ biến của Dịch học đời Minh – Thanh, khi người ta không chỉ chú giải kinh văn mà còn tổng hợp và phê phán truyền thống chú giải trước đó, đặt cạnh các vấn đề tượng số, nghĩa lý và thiên văn lịch pháp.

Bản đang lưu là quyển thứ hai, 82 trang, tiếng Trung, thuộc nhóm tài liệu cổ được số hóa. Mô tả gốc ghi rõ tình trạng "chữ mờ, có trang tàn", nghĩa là bản này có thể không đầy đủ để đối chiếu văn bản. Bộ sách từng lưu hành qua các bản in đời Minh – Thanh với dị văn và mục lục không hoàn toàn thống nhất; người tra cứu nên tìm hiểu thêm về hệ bản và các bản khác của cùng bộ (quyển 1, quyển 3...) để có cái nhìn đầy đủ hơn là dựa vào riêng quyển 2 vốn không trọn vẹn.

Sách có vị trí trong nhánh Dịch học họ Phương và trong mạch Dịch học cuối Minh, nơi tượng số giao thoa với tư tưởng khí luận. Người nghiên cứu Dịch học, lịch sử tư tưởng Minh – Thanh, hoặc văn bản học cổ thường phải kể tới nó khi bàn về cách đọc Dịch theo thời và cách hợp biên chú giải, dù bản lưu hiện tại chỉ là một phần và tình trạng vật lý không nguyên vẹn.