Chu Dịch Tông Nghĩa, tập 11 (周易宗義)

Giới thiệu

原書有些字跡不清、有些頁殘 古籍

Tác giả: (明)程汝繼輯 Số trang (bản quét): 209 Chủ đề: 中國 · 古代 · 易類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02072100.cn/02072100.cn.pdf

Đánh giá

Chu Dịch Tông Nghĩa, do Trình Nhữ Kế người đời Minh tập hợp, là một bộ chú giải Kinh Dịch nằm trong dòng "tông nghĩa" — lối đặt tên cho thấy trọng tâm là truy tìm ý nghĩa tông chỉ của quẻ hào hơn là khảo đính văn bản hay triển khai tượng số. Trình Nhữ Kế là ai, quê quán và hành trạng ra sao, hiện các thư mục cổ không ghi chép đầy đủ; mức độ chắc chắn về quy thuộc cũng chỉ ở mức bản in đề tên, chưa có nghiên cứu độc lập đối chiếu. Bản đang lưu là phần thứ mười một của bộ, như dấu "(十一)" trên tựa cho thấy, tức một quyển trong chuỗi nhiều tập chứ không phải toàn bộ. Đây là điểm cần lưu ý khi tra cứu: người đọc dễ lầm đây là một tác phẩm trọn vẹn.

Bản thân tư liệu còn ở dạng ảnh quét cũ, như mô tả ghi rõ có chỗ chữ mờ và có trang tàn, nên việc đối chiếu văn bản phải thận trọng. Không rõ bản này thuộc lần khắc nào đời Minh hay về sau, cũng không rõ có dị bản nào khác trong các tàng thư lớn. Với các sách Dịch đời Minh, chuyện khác biệt chữ giữa các bản in là chuyện thường gặp, nhất là khi bộ được sao lại nhiều lần; muốn xác định dị văn phải có bản khác đặt cạnh.

Vị trí của nó trong truyền thống Dịch học đời Minh nằm ở khoảng giữa các bộ nghĩa lý lớn và các bộ tượng số chuyên sâu. Người học Kinh Dịch cần biết tới nó chủ yếu vì chất liệu chú giải của một tác giả ít được nhắc, hữu ích khi muốn dựng lại phổ chú thích đời Minh ngoài những tên quen thuộc. Song vì chưa có khảo cứu thư mục đầy đủ, nên tiếp cận như một văn bản cần kiểm chứng, không nên dùng làm căn cứ duy nhất.