Chu Dịch Tông Nghĩa, tập 10 (周易宗義)

Giới thiệu

原書有些字跡不清、有些頁殘 古籍

Tác giả: (明)程汝繼輯 Số trang (bản quét): 113 Chủ đề: 中國 · 古代 · 易類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02072099.cn/02072099.cn.pdf

Đánh giá

周易宗義 là một bộ sách thuộc dòng chú giải Kinh Dịch, do Cù Nhữ Kế (程汝繼) người đời Minh tập hợp và biên soạn, tên sách ghi rõ ở dạng "tập" (十) cho thấy đây là một phần trong bộ lớn hơn chứ không phải trước tác độc lập. Đây là loại trước tác điển hình của thời Minh: các nhà Dịch học lấy kinh truyện làm gốc rồi gom nhiều lời bàn của tiền nhân và đương thời, gọi chung là "tông nghĩa", tức chủ ý đề ra một hệ thống giải thích có khuynh hướng chủ đạo. Về hành trạng Cù Nhữ Kế, giới nghiên cứu hiện biết không nhiều, nên mức độ quy thuộc cần giữ ở dạng thận trọng; tên người và chức tước đôi khi khác nhau giữa các bản, đây là chỗ còn phải đối chiếu.

Bản đang lưu là bản tiếng Trung, thuộc kho Kinh Dịch, số trang 113, tương ứng với một phần của bộ. Lời mô tả ghi nhận nguyên thư có chỗ chữ mờ, có trang tàn khuyết. Với tình trạng này, việc xác định dị văn giữa các ấn bản là công việc đòi hỏi đối chiếu nhiều nguồn, không thể căn cứ vào một bản scan đơn lẻ. Bản lưu hành trên Archive.org thuộc dạng tài liệu số hoá cho phép tiếp cận tự do, phục vụ khảo cứu hơn là dùng để đối chiếu khảo dị.

Trong truyền thống Dịch học Trung Quốc, các bộ "tông nghĩa" thời Minh nằm giữa dòng chú thích theo Nghĩa lý và dòng theo Tượng số, thường phản ánh lập trường của người biên soạn qua cách chọn lời bàn đưa vào. Người học muốn đặt 周易宗義 vào đúng vị trí cần biết nó đứng trong chuỗi các bộ chú giải cùng thời, đồng thời ý thức rằng phần lớn tác phẩm loại này còn nhiều điểm chưa được khảo sát đầy đủ về niên đại và văn bản.