Chu Dịch Cổ Văn Sao, tập 1 (周易古文鈔)

Giới thiệu

原書有些字跡不清、有些頁殘 古籍

Tác giả: (明)劉宗周撰 Số trang (bản quét): 196 Chủ đề: 中國 · 古代 · 易類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02072087.cn/02072087.cn.pdf

Đánh giá

刘宗周 (Lưu Tông Chu, 1578–1645) là học giả cuối Minh, được biết đến nhiều nhất với tư cách người sáng lập học phái Kỳ Sơn và quan điểm "thận độc" (谨独) trong đạo học. Ông không phải nhà Dịch học chuyên nghiệp theo nghĩa các nhà tượng số hay nghĩa lý thông thường; các trước tác của ông về Kinh Dịch mang nặng khuynh hướng lấy Dịch để luận đạo học, gắn với truyền thống Tống Minh lý học hơn là khảo chứng văn tự. Tình trạng quy thuộc tác giả cho 周易古文鈔 cần đặt trong bối cảnh chung của văn bản học nhà Minh: nhiều trước tác được gán cho Lưu Tông Chu sau khi ông mất, và giới nghiên cứu vẫn còn phân vân về mức độ xác thực của một số văn bản lưu hành dưới tên ông. Từ "cổ văn" trong tựa sách thường chỉ lối tiếp cận dùng văn bản Dịch cổ (như hệ Bí thư của Phí Trực thời Hán) thay cho bản Vương Bật lưu hành phổ biến, nhưng việc ấn bản cụ thể này dựa trên ngả truyền bản nào thì không thể xác định chỉ từ dữ kiện thư mục.

Ấn bản đang lưu là bản tiếng Trung, 196 trang, thuộc mục Kinh Dịch trong kho. Phần mô tả ghi nhận nguyên bản có chỗ chữ mờ, có trang tàn khuyết — đây là đặc điểm thường gặp ở các bản chép tay hoặc bản in cũ được số hoá, và cũng là dấu hiệu cho thấy bản này có thể đã qua nhiều lần sao lục. Không có dữ kiện về niên đại khắc in, nhà xuất bản hay dịch giả trong thông tin cung cấp, nên không thể nói gì chắc chắn về lịch sử văn bản cụ thể của ấn bản này.

Với người học Kinh Dịch, tài liệu này thuộc nhánh Dịch học đạo học cuối Minh, đặt cạnh các trước tác cùng thời của Hoàng Đạo Chu, Vương Phu Chi hay Phương Dĩ Trí. Giá trị của nó nằm ở chỗ cho thấy cách một nhà lý học thời Minh đọc Dịch trong chương trình tu dưỡng bản thân, khác với lối chú giải huấn hỗ hay tượng số. Tuy vậy, người sử dụng nên tra cứu thêm các thư mục chuyên biệt về Lưu Tông Chu để xác minh tình trạng quy thuộc trước khi trích dẫn.