Chu Dịch Quỹ, tập 10 (周易揆)

Giới thiệu

原書有些字跡不清、有些頁殘 古籍

Tác giả: (明)錢士升撰 Số trang (bản quét): 87 Chủ đề: 中國 · 古代 · 易類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02072084.cn/02072084.cn.pdf

Đánh giá

周易揆 là một bộ chú giải Kinh Dịch, thuộc dòng Dịch học đời Minh. Tác giả ghi trên bản là Tiền Sĩ Thăng (錢士升), tự Ức Dư, người Gia Thiện, Triết Giang, đỗ Trạng nguyên năm Vạn Lịch thứ 44 (1616), từng giữ chức Đông Các đại học sĩ dưới triều Sùng Trinh. Ông để lại một số trước tác, trong đó 周易揆 được xếp vào loại Dịch học, nhưng mức độ quy thuộc còn phải dè dặt: một số thư mục cổ chỉ ghi 周易揆 mà không nói rõ quyển, và việc bản lưu hành hiện nay là quyển thứ mười chứ không phải toàn bộ khiến khó đối chiếu trực tiếp với các ghi chép đương thời.

Tên sách chữ 揆 nghĩa là suy xét, đo lường, ngụ ý lấy Dịch để suy xét sự lý, chứ không nghiêng về tượng số hay chiêm đoán. Cách đặt tên này phổ biến trong dòng Dịch học lý giải đời Minh, vốn chú trọng nghĩa lý và liên hệ với tu dưỡng, chính sự hơn là bói toán. So với các bộ cùng thời như Chu Dịch Đại Toàn của triều đình hay các trước tác của Lai Tri Đức, 周易揆 ít được nhắc trong các thư mục lớn của nhà Thanh, có thể vì bản in không được phổ biến rộng hoặc đã thất truyền phần lớn.

Bản đang lưu là quyển thứ mười, tiếng Trung, 87 trang, trong kho xếp vào mục Kinh Dịch. Phần mô tả ghi rõ 原書有些字跡不清、有些頁殘, tức bản gốc có chỗ chữ mờ và có trang bị hư hại — đây là tình trạng thường gặp ở các bản Dịch học đời Minh được sao chụp lại từ bản khắc gỗ cũ. Vị trí của 周易揆 trong truyền thống Dịch học nằm ở chỗ nó tiếp nối mạch nghĩa lý đời Minh, giữa thời kỳ Dịch học triều đình đã được chuẩn hóa và thời kỳ khảo chứng học đời Thanh bắt đầu nhìn lại các bản đời trước. Người học muốn tìm hiểu Dịch học đời Minh, đặc biệt là khuynh hướng suy xét sự lý gắn với nhân sự, có lý do để biết tới nó; song vì bản còn lại không đầy đủ và các ghi chép thư mục còn sơ lược, việc xác định vị trí chính xác của nó trong tương quan với các bộ cùng dòng vẫn cần thêm cứ liệu.