Chu Dịch Chính Giải, tập 8 (周易正解)

Giới thiệu

原書有些字跡不清、有些頁殘 古籍

Tác giả: (明)郝敬撰 Số trang (bản quét): 76 Chủ đề: 中國 · 古代 · 易類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02072055.cn/02072055.cn.pdf

Đánh giá

郝敬 (Hao Jing, 1558–1639), tự Trọng Dư, hiệu Sở Vọng, người Kinh Sơn, Hồ Bắc, đỗ tiến sĩ thời Vạn Lịch, làm quan đến Hộ bộ cấp sự trung rồi lui về dạy học và trước tác. Ông thuộc nhóm học giả cuối Minh chủ trương đọc kinh theo lối khảo cứu, không chạy theo lệ giải nghĩa của các phái Tống Nho, và để lại một khối trước tác lớn về Ngũ Kinh, trong đó phần Kinh Dịch gồm nhiều thiên. 周易正解 là bộ chú giải Dịch của ông, và tập đang lưu là phần thứ tám.

Việc quy thuộc Hao Jing cho bộ sách này là chắc chắn, các thư mục cổ đều ghi tên ông; điều còn phải dè chừng hơn là ranh giới và số quyển của từng phần, vì các bản khắc in đời Minh–Thanh không hoàn toàn khớp nhau về cách chia và tên các thiên. Trong giới nghiên cứu, 周易正解 thường được xếp vào nhóm trước tác Dịch học đời Minh theo hướng nghĩa lý kết hợp khảo đính, chứ không thuần tượng số.

Bản đang lưu chỉ còn 76 trang, lại có ghi chú rằng nguyên thư có chỗ chữ mờ và có trang khuyết. Với tình trạng ấy, người đọc nên coi đây là một mảnh truyền bản, không phải một bản toàn vẹn của chỉnh thể; muốn đối chiếu dị văn cần tìm thêm các bản in khác hoặc bản chép tay cùng thời. Chỗ này là chỗ dễ nảy sinh sai lệch trong nghiên cứu, nên khi trích dẫn nên nói rõ đang dùng bản nào.

Trong dòng Dịch học đời Minh, Hao Jing đứng cạnh những tên như Lai Tri Đức hay Tiêu Hoành, tức lớp người vừa giữ truyền thống chú sớ vừa muốn phê phán nó. Biết tới 周易正解 giúp người học thấy được một hướng đọc Dịch khác với các bộ tổng hợp đời Thanh, vốn về sau lấn át và định hình cách hiểu phổ biến.