Dịch Kinh Chính Nghĩa, tập 4 (易經正義)

Giới thiệu

原書有些字跡不清、有些頁殘 古籍

Tác giả: (明)鄢懋卿撰 Số trang (bản quét): 209 Chủ đề: 中國 · 古代 · 易類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02071949.cn/02071949.cn.pdf

Đánh giá

易經正義 là một bộ chú giải Kinh Dịch, xếp vào hàng ngũ các tác phẩm kinh giải đời Minh. Bản đang lưu tự ghi tác giả鄢懋卿 (Yên Mậu Khanh), một nhân vật đời Minh, song việc gán tác quyền cho cá nhân này ở các bộ chú giải Dịch quy mô lớn thường không đơn giản: nhiều "chính nghĩa" thời Minh ra đời trong khuôn khổ trước tác tập thể hoặc quan phương, và tên người đứng đầu chỉ phản ánh vai trò chủ trì, không hẳn là tác giả từng chữ. Với bản này chỉ có dữ kiện ghi trên thư, không có tựa đề phụ, không năm san khắc, nên mức độ chắc chắn của quy thuộc còn phải để ngỏ; giới nghiên cứu vẫn thường đối chiếu các bộ 易義 cùng thời để phân định.

Tình trạng bản lưu được mô tả là chữ mờ và có trang tàn, lại lưu hành dưới dạng số hoá, cho thấy đây nhiều khả năng là một bản in cũ hoặc bản chép đã qua nhiều lần sao lục — hệ quả là văn bản có thể tồn tại dị văn giữa các bản, và một số đoạn không đọc trọn được. Các bộ chú giải Dịch thuộc dòng "chính nghĩa" đời Minh thường kế thừa khung 程傳 và 本義 rồi mở rộng theo lối nghĩa lý hoặc tượng số; mối quan hệ cụ thể của bộ này với hai dòng ấy chỉ có thể xác định khi đối chiếu nguyên văn, điều chưa thể làm từ dữ kiện hiện có.

Tập được đánh số (四), tức là phần thứ tư của một bộ nhiều tập, nên người tra cứu cần biết nó không đứng độc lập mà thuộc một chỉnh thể lớn hơn. Trong kho Kinh Dịch, tài liệu này hữu ích chủ yếu cho việc khảo sát truyền bản và lịch sử kinh giải đời Minh hơn là như một văn bản chuẩn để đọc Dịch.