Chu Dịch Tán Nghĩa, tập 5 (周易贊義)

Giới thiệu

原書有些字跡不清、有些頁殘 存卷一至 卷七 古籍

Tác giả: (明)馬理撰 Số trang (bản quét): 109 Chủ đề: 中國 · 古代 · 易類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02071895.cn/02071895.cn.pdf

Đánh giá

周易贊義 là bộ chú giải Kinh Dịch của Mã Lý đời Minh, thuộc dòng Dịch học lấy tượng số làm nền mà luận giải nghĩa lý, gắn với truyền thống Trình-Dịch nhưng không hoàn toàn trùng khít. Mã Lý (1474–1556), tự Bá Tuần, người Tam Nguyên, đỗ tiến sĩ, làm quan đến chức Quang lộc khanh; sự nghiệp trước tác của ông phần lớn xoay quanh Dịch và Lễ, và bộ贊義 này là một trong những trước tác Dịch học chính. Việc quy thuộc tác phẩm cho Mã Lý được các thư mục cổ như Minh sử Nghệ văn chí và Tứ khố toàn thư tổng mục ghi nhận, mức độ chắc chắn khá cao, dù các bản lưu hành có thể đã qua tay người sau bổ chú hoặc san định.

Dữ kiện trong kho cho thấy bản đang lưu chỉ còn quyển một đến quyển bảy, tức không trọn bộ; phần đầu sách có chỗ chữ mờ, một số trang rách, nên việc đối chiếu dị văn hay khảo sát cấu trúc toàn thư đòi hỏi thận trọng. Bản này mang dấu hiệu của một bản khắc in cổ, nhiều khả năng thuộc hệ thống bản Minh hoặc bản sao đời Thanh, song không đủ dữ kiện để xác định ấn bản hay niên hiệu cụ thể nếu chỉ dựa vào mô tả hiện có. Vì vậy những đặc điểm truyền bản như số quyển đầy đủ, tình trạng dị văn giữa các bản in khác nhau, hay quan hệ với các bộ Dịch học cùng thời cần được khảo sát thêm từ các thư mục chuyên sâu về Dịch học đời Minh.

Trong truyền thống Dịch học, Mã Lý đứng giữa nhóm kế thừa Trình Di và nhóm thiên về tượng số, và bộ贊義 thường được nhắc đến như một tài liệu tham chiếu cho việc tìm hiểu cách người Minh tiếp nhận và bình giải Dịch. Người học muốn theo dõi dòng Dịch học đời Minh, bên cạnh các bộ của Lai Tri Đức hay Trạm Nhược Thủy, có thể xem đây là một mắt nối cần biết. Tuy nhiên do bản lưu ở đây thiếu phần sau và có hư tổn, nên chỉ nên dùng như một bản đối chiếu, không thay thế cho ấn bản đầy đủ nếu tìm được.