Dịch Kinh Đồ Thích, tập 1 (易經圖釋)

Giới thiệu

原書有些字跡不清、有些頁殘 古籍

Tác giả: (明)劉定之撰 Số trang (bản quét): 138 Chủ đề: 中國 · 古代 · 易類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02071887.cn/02071887.cn.pdf

Đánh giá

刘定之（1409–1469）là quan văn triều Minh, để lại trước tác trải nhiều lĩnh vực, trong đó phần liên quan đến Dịch học thường được xếp chung nhóm 易類. Tập 易經圖釋 mang tên ông, nhưng đây là khu vực còn nhiều điểm phải dè chừng: các thư mục cổ như Minh sử Nghệ văn chí hay Tứ khố toàn thư tổng mục ghi nhận đầu sách của Lưu Định Chi không thật minh bạch, và việc một tác phẩm Dịch đồ mang tựa 圖釋 đôi khi là kết quả của quá trình tập hợp, khắc in về sau hơn là một trước tác hoàn chỉnh do chính tác giả định hình. Bản đang lưu chỉ 138 trang, có dấu hiệu mờ chữ và rách trang, là dạng bản in cũ hoặc ảnh chụp bản cũ, nên muốn xác định hệ bản phải đối chiếu trực tiếp.

Về mặt truyền bản, Dịch đồ là loại tài liệu dễ nảy sinh dị văn, bởi hình vẽ, phương vị, thứ tự quái và lời chú đi kèm thường bị sao chép lệch qua các lần khắc in. Một bản chỉ còn hơn trăm trang khó giữ được toàn bộ cấu trúc đồ thuyết của nguyên tác, và tình trạng mất chữ, khuyết trang càng làm việc giám định khó chắc chắn. Cần phân biệt: phần nào là đồ thuyết, phần nào là chú giải, và bản này có phải rút gọn của một bộ lớn hơn hay không, đều chưa thể kết luận nếu chỉ dựa vào dữ kiện thư mục hiện có.

Tài liệu thuộc dòng Dịch học triều Minh, tức giai đoạn mà khuynh hướng lấy đồ giải kinh tiếp nối truyền thống Tống Nho, nhưng đã có những chuyển biến riêng. Với người học Dịch, giá trị của nó nằm ở chỗ cho thấy cách một sĩ phu thế kỷ XV đọc và minh hoạ kinh văn, chứ không hẳn ở tính hệ thống. Nói cách khác, đây là tài liệu để khảo sát lịch sử Dịch đồ và lịch sử thư tịch, hơn là một bản kinh điển dùng để tụng đọc.