Thái Hiên Dịch Truyện, tập 5 (泰軒易傳)

Giới thiệu

原書有些字跡不清、有些頁殘 古籍

Tác giả: (宋)李中正撰 Số trang (bản quét): 101 Chủ đề: 中國 · 古代 · 易類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02071845.cn/02071845.cn.pdf

Đánh giá

泰軒易傳 là bộ chú giải Kinh Dịch do Lý Trung Chính (李中正) đời Tống biên soạn, nay chỉ còn truyền bản tàn khuyết, phần lớn nằm trong các tùng thư tập hợp từ Di Tồn thư xã hoặc các bản ảnh chụp thư quán đời Thanh. Việc quy thuộc tác phẩm cho Lý Trung Chính được các thư mục cổ như Tống sử Nghệ văn chí ghi nhận, nhưng tiểu sử tác giả để lại rất ít, đến mức học giới vẫn chưa thống nhất về năm sinh năm mất cũng như quê quán, chỉ tạm xác định ông sống vào khoảng cuối Bắc Tống sang đầu Nam Tống, và bộ sách mang dấu vết tư tưởng của phái Nghĩa lý đương thời.

Về phương diện truyền bản, đây là loại tài liệu mà giới nghiên cứu thường gọi là bản tồn khuyết: nguyên thư đã thất lạc phần lớn, các bản in hiện hành phần nhiều được phục dựng từ những trang rời còn sót lại hoặc sao chép trong các bộ tùng thư Hán Tịch, Dịch học tập thành. Bản đang lưu tại kho có số trang không lớn, hình ảnh một số chỗ mờ, một số tờ rách, cho thấy nó thuộc dòng bản chụp từ bản khắc cũ chứ không phải bản hiệu khảo đầy đủ. Đây là điều cần lưu ý khi đối chiếu dị văn, vì các bản khác nhau có thể sai lệch ở những đoạn chữ mờ, và người đọc không nên lấy bản này làm chuẩn duy nhất.

Trong truyền thống Dịch học, 泰軒易傳 đứng cùng dòng với các tác phẩm lấy Nghĩa lý làm trọng tâm, chịu ảnh hưởng từ Trình Di và có lúc được xếp cạnh các nhà chú giải Nam Tống. Giá trị của nó nằm ở chỗ cung cấp một cách đọc Kinh Dịch gắn với bối cảnh chính trị và luân lý đương thời, đồng thời phản ánh mối quan tâm của giới sĩ phu trước biến động triều chính. Tuy vậy, do bản lưu hành không toàn vẹn, người học muốn sử dụng cần đối chiếu với các tổng tập Dịch học đời sau để bổ khuyết những phần còn thiếu và kiểm tra tính xác thực của từng đoạn văn.