Thái Hiên Dịch Truyện, tập 4 (泰軒易傳)

Giới thiệu

原書有些字跡不清、有些頁殘 古籍

Tác giả: (宋)李中正撰 Số trang (bản quét): 109 Chủ đề: 中國 · 古代 · 易類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02071844.cn/02071844.cn.pdf

Đánh giá

泰軒易傳 là một bộ chú giải Kinh Dịch, tương truyền do Lý Trung Chính đời Tống soạn, song việc quy thuộc này chưa hẳn đã dứt khoát trong giới nghiên cứu. Cách hiểu phổ biến hiện nay vẫn ghi tác giả là Lý Trung Chính, người sống vào khoảng cuối Bắc Tống, nhưng các thư mục cổ như Tống sử Nghệ văn chí và các bản đề tự về sau có chỗ ghi tên sách, quyển số không hoàn toàn ăn khớp, nên vấn đề tác giả và niên đại còn để ngỏ.

Sách thuộc dòng Dịch học lấy tượng số làm trọng, một mạch chú giải phổ biến ở thời Tống, khác với lối nghĩa lý của Trình Di và Chu Hy. Bản đang lưu là phần thứ tư trong một bộ nhiều quyển, hiện chỉ còn ở dạng tiếng Trung, dài 109 trang, trong đó một số chữ mờ không đọc được và một số tờ bị khuyết. Tình trạng này cho thấy đây là bản chụp từ một bản in hoặc bản chép đã sờn, chứ không phải bản khắc nguyên vẹn.

Điều đáng lưu ý về mặt truyền bản là nhiều trước tác Dịch học đời Tống từng bị thất truyền hoặc chỉ còn sót lại từng phần qua các bộ tùng thư, loại thư đại quan như Vĩnh Lạc đại điển, hoặc qua các bản chép tay lưu truyền ở Nhật Bản. Một khi bản hiện còn không đầy đủ, người dùng cần đối chiếu với các mục lục và dẫn dụng gián tiếp trong thư tịch đời sau để phục dựng phần nào diện mạo văn bản.

Với người học Dịch, bộ sách này có giá trị như một mẫu chú giải theo hướng tượng số, giúp thấy được dòng chảy Dịch học ngoài hai phái lớn là nghĩa lý Trình Chu và tượng số Thiệu Ung, đồng thời là tư liệu để khảo sát văn bản Dịch học thời Tống đã mai một. Tuy nhiên, do tình trạng khuyết tổn và sự phân quyển không rõ, nên tiếp cận như một bản lưu trữ cần thẩm định trước khi trích dẫn.