Chu Dịch Chú Sớ (quyển 8)

Giới thiệu

Cuốn sách cổ "Chu Dịch chú sở" (周易注疏), bộ thứ tám, là một tác phẩm thuộc thể loại Kinh Dịch của Trung Quốc cổ đại. Nội dung chính của sách tập trung vào việc chú giải và biên soạn các bài viết liên quan đến Kinh Dịch, một trong những kinh điển quan trọng của văn hóa phương Đông. Tài liệu được lưu trữ dưới dạng cổ tịch, có một số trang chữ viết không rõ ràng và một số trang bị hỏng nhẹ. Đây là nguồn tư liệu quý giá cho những ai nghiên cứu về triết học và văn hóa Trung Hoa cổ.

Nhan đề gốc: 周易注疏(八) Tác giả: (魏)王弼 (晉)韓康伯 Số trang (bản quét): 117 Chủ đề: 中國 · 古代 · 易類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02071825.cn/02071825.cn.pdf

Đánh giá

Tên sách đầy đủ là Chu Dịch chú sớ, tức phần Kinh Dịch trong bộ Thập tam kinh chú sớ do Khổng Dĩnh Đạt chủ trì biên soạn dưới triều Đường. Đây là sự hợp nhất giữa hai truyền thống chú giải: phần chú của Vương Bật (đời Ngụy) và Hàn Khang Bá (đời Tấn) nối tiếp phần Hệ từ, cộng với phần sớ của Khổng Dĩnh Đạt giải thích lại cả kinh văn lẫn chú văn. Vì vậy trên bìa thường đề Vương Bật và Hàn Khang Bá là tác giả, nhưng thực chất Khổng Dĩnh Đạt mới là người định hình văn bản mà hậu thế lưu hành.

Việc quy thuộc phần chú cho Vương Bật nhìn chung được học giới chấp nhận, song vẫn có ý kiến bàn về mức độ can thiệp của người đời sau vào văn bản chú, nhất là các đoạn Hàn Khang Bá tiếp bút. Bản in hiện lưu mang tựa viết tắt, không kèm tên Khổng Dĩnh Đạt, đây là cách gọi tắt phổ biến trong các bộ tùng thư cổ. Quyển thứ tám trong bộ ứng với một phần của kinh văn; con số này phụ thuộc vào cách chia quyển của từng hệ bản in, nên không nên lấy đó làm căn cứ cố định để đối chiếu giữa các bản khác nhau.

Truyền bản của Chu Dịch chú sớ khá phức tạp. Bản khắc gỗ đời Tống và các bản in lại đời Minh, Thanh có dị văn ở nhiều chỗ, phần lớn do hiệu khắc và do sự khác biệt giữa hệ thống bản chép tay trước khi khắc in. Bản đang lưu tại đây là một bản cổ tịch đã qua số hóa, theo ghi nhận của nơi lưu trữ thì có trang chữ mờ và trang hư hại nhẹ, nên khi đối chiếu cần cẩn trọng với những đoạn không đọc được rõ.

Trong lịch sử Dịch học, bộ sớ của Khổng Dĩnh Đạt là mốc chuyển từ chú giải rời rạc sang hệ thống nghĩa sớ quy mô, và cùng với Kinh Dịch chính nghĩa lập thành chuẩn mực cho việc đọc Dịch dưới ảnh hưởng của phái Nghĩa lý Vương Bật. Người học tìm đến bản này chủ yếu để tra chú Vương Bật trong ngữ cảnh được chú thích đầy đủ, cũng như để dò lại cách người Đường đọc kinh văn.