Chu Dịch Chú Sớ, tập 6 (周易注疏)

Giới thiệu

原書有些字跡不清、有些頁殘 古籍

Tác giả: (魏)王弼 (晉)韓康伯 Số trang (bản quét): 120 Chủ đề: 中國 · 古代 · 易類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02071823.cn/02071823.cn.pdf

Đánh giá

Đây là quyển thứ sáu của bộ 周易注疏, tức phần kinh truyện Dịch kèm chú thích và sớ giải. Phần "chú" (注) của Vương Bật đời Ngụy và Hàn Khang Bá đời Tấn là nền tảng của truyền thống chú giải Dịch từ trung đại trở đi; phần "sớ" (疏) vốn do Khổng Dĩnh Đạt đời Đường soạn trong bộ Ngũ kinh chính nghĩa, về sau được tách ra ghép chung với chú bản để thành dạng 注疏 lưu hành phổ biến. Cách quy thuộc này đã ổn định trong thư mục cổ điển, tuy giới nghiên cứu vẫn phân biệt rõ đâu là văn bản Vương – Hàn, đâu là lời sớ của Khổng thị, và có bàn thêm về việc Vương Bật chỉ chú phần nào của Kinh Dịch mà thôi.

Việc bản được ghi là quyển thứ sáu cho thấy đây là một phần trong bộ nhiều tập, không phải toàn bộ; các bộ 注疏 thường được chia theo quyển hoặc theo thiên, nên người tra cứu cần đối chiếu với phần còn lại để biết vị trí thực của tập này trong tổng thể. Nguồn Archive.org và lời ghi "nguyên thư có chỗ chữ mờ, có trang tàn" cho thấy đây là bản số hóa từ một ấn bản cũ, chất lượng hình ảnh không đồng đều; dị văn và khuyết tự giữa các hệ bản 注疏 là chuyện thường gặp, nên khi dẫn dụng nên kiểm lại với bản in khác.

Trong dòng Dịch học, 周易注疏 thuộc nhóm tài liệu chính thống của truyền thống nghĩa lý, đối trọng với các hệ tượng số và với những bộ chú giải đời sau như Trình Di hay Chu Hy. Người học cần biết tới nó vì đây là mắt nối giữa cách đọc Dịch thời Hán – Ngụy và cách đọc thời Đường trở đi, đồng thời là văn bản mà phần lớn các bộ Dịch học sau này dẫn lại khi muốn truy nguyên một cách hiểu cổ.