Chu Dịch Chú Sớ, tập 1 (周易注疏)

Giới thiệu

原書有些字跡不清、有些頁殘 古籍

Tác giả: (魏)王弼 (晉)韓康伯 Số trang (bản quét): 110 Chủ đề: 中國 · 古代 · 易類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02071818.cn/02071818.cn.pdf

Đánh giá

Đây là phần đầu của Chu Dịch chú sớ, tức bộ kinh Dịch kèm chú thích và sớ giải, ghi trên bản là Vương Bật thời Ngụy và Hàn Khang Bá thời Tấn. Thực tế Vương Bật chú toàn bộ Kinh và Truyện, riêng Hệ từ truyện ông chưa làm xong đã mất, Hàn Khang Bá nối tiếp chú phần ấy; đời sau gộp chung hai phần chú mà lưu hành, nên tên hai người thường đứng cạnh nhau trên các bản in. Đây là dòng chú giải Dịch học lấy nghĩa lý làm trọng tâm, khác hẳn lối tượng số của Hán nho, và đã trở thành nền chú giải chính thống trong nhiều thế kỷ.

Phần "sớ" trong nhan đề trỏ Khổng Dĩnh Đạt đời Đường, người phụng chiếu soạn Ngũ Kinh Chính Nghĩa, trong đó Chu Dịch chính nghĩa lấy chú Vương, Hàn làm gốc rồi giảng rộng thêm. Từ đời Tống trở đi, khi chú và sớ được khắc chung thành một bộ, người ta quen gọi là chú sớ. Việc quy hai tác giả chú cho Vương Bật và Hàn Khang Bá thì giới nghiên cứu nói chung nhất trí; còn việc phân định rạch ròi đâu là chú của Vương, đâu là phần Hàn bổ sung, và mức độ can thiệp của người đời sau vào văn bản, vẫn còn chỗ bàn cãi.

Bản đang lưu là bản tiếng Trung, 110 trang, thuộc nhóm đầu của một bộ nhiều tập; mô tả ghi nhận một số chữ mờ và một số tờ rách, tức là bản in hoặc bản chụp đã cũ, không phải bản tân khắc. Với tình trạng ấy, người dùng bản này nên đối chiếu với các bản chú sớ khác khi cần chữ chính xác, vì dị văn giữa các hệ bản in Chu Dịch chú sớ là chuyện có thật và từng được khảo sát. Vị trí của bộ sách trong Kinh Dịch học thì rõ: muốn đọc Dịch theo lối nghĩa lý từ Ngụy, Tấn xuống Đường, gần như không thể bỏ qua Vương, Hàn và sớ của Khổng Dĩnh Đạt.