Chu Dịch chính nghĩa (quyển 5)

Giới thiệu

Cuốn sách cổ 'Chu Dịch Chính Nghĩa (Ngũ)' là một tác phẩm thuộc loại Kinh Dịch thời Trung Quốc cổ đại. Nội dung chính của sách tập trung vào việc giải thích và chú giải về Kinh Dịch, một trong những kinh điển quan trọng nhất của văn hóa phương Đông. Sách được lưu giữ dưới dạng bản cổ, tuy nhiên một số trang chữ viết không rõ ràng và có vài phần bị hỏng. Tài liệu này được cung cấp miễn phí từ kho lưu trữ Archive.org, cho phép người đọc tải về hoặc đọc trực tuyến.

Nhan đề gốc: 周易正義(五) Tác giả: (唐孔穎達撰) Số trang (bản quét): 60 Chủ đề: 中國 · 古代 · 易類

Nguồn thư mục: Archive.org — https://archive.org/download/02071816.cn/02071816.cn.pdf

Đánh giá

Chu Dịch chính nghĩa là bộ sớ giải kinh Dịch do Khổng Dĩnh Đạt (574–648) chủ trì biên soạn dưới triều Đường, theo thể "sớ" — lối chú thích vừa giải kinh văn vừa giải lời chú của người trước. Bộ này lấy chú giải của Vương Bật và Hàn Khang Bá làm nền, mở rộng thành hệ thống nghĩa lý và tượng số mang tính tổng hợp, đến nay vẫn là mốc quy chiếu khi đọc Dịch theo truyền thống chú sớ. Cần phân biệt: tuy đề tên Khổng Dĩnh Đạt, đây là công trình tập thể do ông tổng hợp và bút chính, không phải trước tác cá nhân thuần túy.

Tên sách không chỉ một người viết. Bản lưu hành phổ biến gắn với Khổng Dĩnh Đạt, song học giới từ lâu đã đặt vấn đề về mức độ tham gia thực tế của các tác giả khác trong nhóm biên soạn, cũng như các lớp tu chỉnh về sau. Cách hiểu thông dụng nhất vẫn quy cho Khổng Dĩnh Đạt, còn chi tiết phân chia công việc giữa các thành viên thì còn chỗ chưa ngã ngũ.

Về truyền bản, sách này lưu hành chủ yếu qua các bản khắc thời sau, trong đó có những hệ bản khác nhau về dị văn và về cách sắp xếp. Bản đang lưu ở đây là một quyển lẻ (quyển 5), dạng ảnh chụp trang sách cổ, nhiều chỗ chữ mờ và một vài trang bị hỏng, đúng như tình trạng bản gốc mà chính bản lưu ghi nhận. Việc nó được đưa lên Archive.org với quyền truy cập tự do khiến bản này hữu dụng cho tra cứu nhanh, nhưng không thay thế được các bản đã được khảo dị đầy đủ.

Người đọc cần biết tới bộ này vì nó nằm giữa hai dòng đọc Dịch lớn — truyền thống tượng số của Hán Nho và truyền thống nghĩa lý của Vương Bật — và là điểm nối mà nhiều bộ sớ giải đời sau dựa vào để định chuẩn cách hiểu kinh văn. Bản quyển lẻ này chỉ là một mảnh của toàn bộ, phù hợp để đối chiếu dị bản hơn là dùng độc lập.